అథ శ్రీలలితోపాఖ్యానే ప్రథమోధ్యాయః 1

శ్రీ   శ్రీగణేశాయ నమః |
అథ శ్రీలలితోపాఖ్యానం ప్రారభ్యతే |

చతుర్భుజే చంద్రకలావతంసే కుచోన్నతే కుంకుమరాగశోణే |
పుండ్రేక్షుపాశాంకుశపుష్పబాణహస్తే నమస్తే జగదేకమాతః ||  3,5.1 ||

అస్తు నః శ్రేయసే నిత్యం వస్తు వామాంగసుందరం |
యతస్తృతీయో విదుషాం తృతీయస్తు పరం మహః ||  3,5.2 ||

అగస్త్యో నామ దేవర్షిర్వేదవేదాంగపారగః |
సర్వసిద్ధాంతసారజ్ఞో బ్రహ్మానందరసాత్మకః ||  3,5.3 ||

చచారాద్భుతహేతూని తీర్థాన్యాయతనాని చ |
శైలారణ్యాపగాముఖ్యాన్సర్వాంజనపదానపి ||  3,5.4 ||

తేషు తేష్వఖిలాంజంతూనజ్ఞానతిమిరావృతాన్ |
శిశ్నోదరపరాందృష్ట్వా చింతయామాస తాన్ప్రతి ||  3,5.5 ||

తస్య చింతయమానస్య చరతో వసుధామిమాం |
ప్రాప్తమాసీన్మహాపుణ్యం కాంచీనగరముత్తమం ||  3,5.6 ||

తత్ర వారణశైలేనద్రమేకామ్రనిలయం శివం |
కామాక్షీం కరిదోషధ్నీమపూజయదథాత్మవాన్ ||  3,5.7 ||

లోకహేతోర్దయార్ద్రస్య ధీమతశ్చింతనో ముహుః |
చిరకాలేన తపసా తోషితోఽభూజ్జనార్దనః ||  3,5.8 ||

హయగ్రీవాం తనుం కృత్వా సాక్షాచ్చిన్మాత్రవిగ్రహాం |
శంఖచక్రాక్షవలయపుస్తకోజ్జ్వలబాహుకాం ||  3,5.9 ||

పూరయిత్రీం జగత్కృత్స్నం ప్రభయా దేహజాతయా |
ప్రాదుర్బభూవ పురతో మునేరమితతేజసా ||  3,5.10 ||

తం దృష్ట్వానందభరితః ప్రణమ్య చ ముహుర్ముహుః |
వినయావనతో భూత్వా సంతుష్టావ జగత్పతిం ||  3,5.11 ||

అథోవాచ జగన్నాథస్తుష్టోఽస్మి తపసా తవ |
వరం వరయ భద్రం తే భవితా భూసురోత్తమః ||  3,5.12 ||

ఇతి పృష్టో భగవతా ప్రోవాచ మునిసత్తమః |
యది తుష్టోఽసి భగవన్నిమే పామరజంతవః ||  3,5.13 ||

కేనోపాయేన ముక్తాః స్యురేతన్మే వక్తుమర్హసి |
ఇతి పృష్టో ద్విజేనాథ దేవదేవో జనార్దనః ||  3,5.14 ||

ఏష ఏవ పురా ప్రశ్నః శివేన చరితో మమ |
అయమేవ కృతః ప్రశ్నో బ్రహ్మణా తు తతః పరం ||  3,5.15 ||

కృతో దుర్వాససా పశ్చాద్భవతా తు తతః పరం ||  3,5.16 ||

భవద్భిః సర్వభూతానాం గురుభూతైర్మహాత్మభిః |
మమోపదేశో లోకేషు ప్రథితోఽస్తు వరో మమ ||  3,5.17 ||

అహమాదిర్హి భూతానామాదికర్తా స్వయం ప్రభుః |
సృష్టిస్థితిలయానాం తు సర్వేషామపి కారకః ||  3,5.18 ||

త్రిమూర్తిస్త్రిగుణాతీతో గుణహీనో గుణాశ్రయః ||  3,5.19 ||

ఇచ్ఛావిహారో భూతాత్మా ప్రధానపురుషాత్మకః |
ఏవం భూతస్య మే బ్రహ్మంస్త్రిజగద్రూపధారిణః ||  3,5.20 ||

ద్విధాకృతమభూద్రూపం ప్రధాన పురుషాత్మకం |
మమ ప్రధానం యద్రూపం సర్వలోకగుణాత్మకం ||  3,5.21 ||

అపరం యద్గుణాతీతం పరాత్పరతరం మహత్ |
ఏవమేవ తయోర్జ్ఞాత్వా ముచ్యతే తే ఉభే కిము ||  3,5.22 ||

తపోభిశ్చిరకాలోత్థైర్యమైశ్చ నియమైరపి |
త్యాగైర్దుష్కర్మనాశాంతే ముక్తిరాశ్వేవ లభ్యతే ||  3,5.23 ||

యద్రూపం యద్గుణయుతం తద్గుణ్యైక్యేన లభ్యతే |
అన్యత్సర్వజగద్రూపం కర్మభోగపరాక్రమం ||  3,5.24 ||

కర్మభిర్లభ్యతే తచ్చ తత్త్యాగేనాపి లభ్యతే |
దుస్తరస్తు తయోస్త్యాగః సకలైరపి తాపస ||  3,5.25 ||

అనపాయం చ సుగమం సదసత్కర్మగోచరం ||  3,5.26 ||

ఆత్మస్థేన గుణేనైవ సతా చాప్యసతాపివా |
ఆత్మైక్యేనైవ యజ్జ్ఞానం సర్వసిద్ధిగ్రదాయకం ||  3,5.27 ||

వర్ణత్రయవిహీనానాం పాపిష్ఠానాం నృణామపి |
యద్రూపధ్యానమాత్రేణ దుష్కృతం సుకృతాయతే ||  3,5.28 ||

యేర్ఽచయంతి పరాం శక్తిం విధినావిధినాపి వా |
న తే సంసారిణో నూనం ముక్తా ఏవ న సంశయః ||  3,5.29 ||

శివో వా యాం సమారాధ్య ధ్యానయోగబలేన చ |
ఈశ్వరః సర్వసిద్ధానామర్ద్ధనారీశ్వరోఽభవత్ ||  3,5.30 ||

అన్యేఽబ్జప్రముఖా దేవాః సిద్ధాస్తద్ధ్యానవైభవాత్ |
తస్మాదశేషలోకానాం త్రిపురారాధనం వినా ||  3,5.31 ||

న స్తో భోగాపవర్గౌం తు యౌగపద్యేన కుత్రచిత్ |
తన్మనాస్తద్గతప్రాణస్తద్యాజీ తద్గతేహకః ||  3,5.32 ||

తాదాత్మ్యేనైవ కర్మాణి కుర్వన్ముక్తిమవాప్స్యసి |
ఏతద్రహస్యమాఖ్యాతం సర్వేషాం హితకామ్యయా ||  3,5.33 ||

సంతుష్టేనైవ తపసా భవతో మునిసత్తమ |
దేవాశ్చ మునయః సిద్ధా మానుషాశ్చ తథాపరే |
త్వన్ముఖాంభోజతోఽవాప్యసిద్ధిం యాంతు పరాత్పరాం ||  3,5.34 ||

ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా హయగ్రీవస్య శార్ంగిణః |
ప్రణిపత్య పునర్వాక్యమువాచ మధుసూదనం ||  3,5.35 ||

భగవన్కీదృశం రూపం భవతా యత్పురోదితం |
కింవిహారం కింప్రభావమేతన్మే వక్తుమర్హసి ||  3,5.36 ||

హయగ్రీవ ఉవాచ
ఏషోంఽశభూతో దేవర్షే హయగ్రీవో మమాపరః |
శ్రోతుమిచ్ఛసియద్యత్త్వం తత్సర్వం వక్తుమర్హతి ||  3,5.37 ||

ఇత్యాదిశ్య జగన్నాథో హయగ్రీవం తపోధనం |
పురతః కుంభజాతస్య మునేరంతరధాద్ధరిః ||  3,5.38 ||

తతస్తు విస్మయావిష్టో హృష్టరోమా తపోధనః |
హయగ్రీవేణ మునినా స్వాశ్రమం ప్రత్యపద్యత ||  3,5.39 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండే మహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే

లలితోపాఖ్యానే అగస్త్యయాత్రాజనార్దనావిర్భావో నామ పంచమోఽధ్యాయః

లలితోపాఖ్యానే ద్వితీయోధ్యాయః

అథోపవేశ్య చైవైనమాసనే పరమాద్భుతే |
హయాననముపాగత్యాగస్త్యో వాక్యం సమబ్రవీత్ ||  3,6.1 ||

భగవన్సర్వధర్మజ్ఞ సర్వసిద్ధాంతవిత్తం |
లోకాభ్యుదయహేతుర్హి దర్శనం హి భవాదృశాం ||  3,6.2 ||

ఆవిర్భావం మహాదేవ్యాస్తస్యా రూపాంతరాణి చ |
విహారశ్చైవ ముఖ్యా యే తాన్నో విస్తరతో వద ||  3,6.3 ||

హయగ్రీవ ఉవాచ
అనాదిరఖిలాధారా సదసత్కర్మరూపిణీ |
ధ్యానైకదృశ్యా ధ్యానాంగీ విద్యాంగీ హృదయాస్పదా ||  3,6.4 ||

ఆత్మైక్యాద్వ్యక్తిమాయాతి చిరానుష్ఠానగౌరవాత్ ||  3,6.5 ||

ఆదౌ ప్రాదురభూచ్ఛక్తిర్బ్రహ్మణో ధ్యానయోగతః |
ప్రకృతిర్నామ సా ఖ్యాతా దేవానామిష్టసిద్ధిదా ||  3,6.6 ||

ద్వితీయముదభూద్రూపం ప్రవృత్తేఽమృతమంథనే |
శర్వసంమోహజనకమవాఙ్మనసగోజరం ||  3,6.7 ||

యద్దర్శనాదభూదీశః సర్వజ్ఞోఽపి విమోహితః |
విసృజ్య పార్వతీం శీఘ్రంతయా రుద్ధోఽతనోద్రతం ||  3,6.8 ||

తస్యాం వై జనయామాస శాస్తారమసురార్దనం ||  3,6.9 ||

అగస్త్య ఉవాచ
కథం వై సర్వభూతేశో వశీ మన్మథ శాసనః |
అహో విమోహితో దేవ్యా జనయామాస చాత్మజం ||  3,6.10 ||

హయగ్రీవ ఉవాచ
పురామరపురాధీశో విజయశ్రీసమృద్ధిమాన్ |
త్రైలోక్యం పాలయామాస సదేవాసురమానుషం ||  3,6.11 ||

కైలాసశిఖరాకారం గజేంద్రమధిరుహ్య సః |
చచారాఖిలలోకేషు పూజ్యమానోఽఖిలైరపి |
తం ప్రమత్తం విదిత్వాథ భవానీపతిఖ్యయః ||  3,6.12 ||

దుర్వాససమథాహూయ ప్రజిఘాయ తదంతికం |
ఖండాజినధరో దండీధూరిధూసరవిగ్రహః |
ఉన్మత్తరూపధారీ చ యయౌ విద్యాధరాధ్వనా ||  3,6.13 ||

ఏతస్మిన్నంతరే కాలే కాచిద్విద్యాధరాంగనా |
యదృచ్ఛయాగతా తస్య పురశ్చారుతరాకృతిః ||  3,6.14 ||

చిరకాలేన తపసా తోషయిత్వా పరాంబికాం |
తత్సమర్పితమాల్యం చ లబ్ధ్వా సంతుష్టమానసా ||  3,6.15 ||

తాం దృష్ట్వా మృగుశావాక్షీమువాచ మునిపుంగవః |
కుత్ర వా గమ్యతే భీరు కుతో లబ్ధమిదం త్వయా ||  3,6.16 ||

ప్రణమ్య సా మహాత్మానమువాచ వినయాన్వితా |
చిరేణ తపసా బ్రహ్మందేవ్యా దత్తం ప్రసన్నయా ||  3,6.17 ||

తఛ్రుత్వా వచనం తస్యాః సోఽపృచ్ఛన్మాల్యముత్తమం |
పృష్టమాత్రేణ సా తుష్టా దదౌ తస్మై మహాత్మనే ||  3,6.18 ||

కరాభ్యాం తత్సమాదాయ కృతార్థోఽస్మీతి సత్వరం |
దధౌ స్వశిరసా భక్త్యా తామువాచాతిర్షితః ||  3,6.19 ||

బ్రహ్మాదీనామలభ్యం యత్తల్లబ్ధం భాగ్యతో మయా |
భక్తిరస్తు పదాంభోజే దేవ్యాస్తవ సముజ్జ్వలా ||  3,6.20 ||

భవిష్యచ్ఛోభనాకారే గచ్ఛ సౌమ్యే యథాసుఖం |
సా తం ప్రణమ్య శిరసా యయౌ తుష్టా యథాగతం ||  3,6.21 ||

ప్రేషయిత్వా స తాం భూయో యయౌ విద్యాధరాధ్వనా |
విద్యాధరవధూహస్తాత్ప్రతిజగ్రాహ వల్లకీం ||  3,6.22 ||

దివ్యస్రగనులేపాంశ్చ దివ్యాన్యాభరణాని చ |
క్వచిద్గృహ్ణన్క్వచిద్గా యన్క్వచిద్ధసన్ ||  3,6.23 ||

స్వేచ్ఛావిహారీ స మునిర్యయౌ యత్ర పురందరః |
స్వకరస్థాం తతో మాలాం శక్రాయ ప్రదదౌ మునిః ||  3,6.24 ||

తాం గృహీత్వా గజస్కంధే స్థాపయామాస దేవరాట్ |
గజస్తు తాం గృహీత్వాథ ప్రేషయామాస భూతలే ||  3,6.25 ||

తాం దృష్ట్వా ప్రేషితాం మాలాం తదా క్రోధేన తాపసః |
ఉవాచ న ధృతా మాలా శిరసా తు మయార్పితా ||  3,6.26 ||

త్రైలోక్యైశ్వర్యమత్తేన భవతా హ్యవమానితా |
మహాదేవ్యా ధృతా యా తు బ్రహ్మాద్యైః పూజ్యతేహి సా ||  3,6.27 ||

త్వయా యచ్ఛాసితో లోకః సదేవాసురమానుషః |
అశోభనో హ్యతేజస్కో మమ శాపాద్భవిష్యతి ||  3,6.28 ||

ఇతి శప్త్వా వినీతేన తేన సంపూజితోఽపి సః |
తూష్ణీమేవ యయౌ బ్రహ్మన్భావికార్యమనుస్మరన్ ||  3,6.29 ||

విజయశ్రీస్తతస్తస్య దైత్యం తు బలిమన్వగాత్ |
నిత్యశ్రీర్నిత్యపురుషం వాసుదేవమథాన్వగాత్ ||  3,6.30 ||

ఇంద్రోఽపి స్వపురం గత్వా సర్వదేవసమన్వితః |
విషణ్ణచేతా నిఃశ్రీకశ్చింతయామాస దేవరాట్ ||  3,6.31 ||

అథామరపురే దృష్ట్వా నిమిత్తాన్యశుభాని చ |
బృహస్పతిం సమాహూయ వాక్యమేతదువాచ హ ||  3,6.32 ||

భగవన్సర్వధర్మజ్ఞ త్రికాలజ్ఞానకోవిద |
దృశ్యతేఽదృష్టపూర్వాణి నిమిత్తాన్యశుభాని చ ||  3,6.33 ||

కింఫలాని చ తాని స్యురుపాయో వాథ కీదృశః |
ఇతి తద్వచనం శ్రుత్వా దేవేంద్రస్య బృహస్పతిః |
ప్రత్యువాచ తతో వాక్యం ధర్మార్థసహితం శుభం ||  3,6.34 ||

కృతస్య కర్మణో రాజన్కల్పకోటిశతైరపి |
ప్రాయశ్చిత్తోపభోగాభ్యాం వినా నాశో న జాయతే ||  3,6.35 ||

ఇంద్ర ఉవాచ
కర్మ వా కీదృశం బ్రహ్మన్ప్రాయశ్చిత్తం చ కీదృశం |
తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి తన్మే విస్తరతో వద ||  3,6.36 ||

బృహస్పతిరువాచ
హననస్తేయహింసాశ్చ పానమన్యాంగనారతిః |
కర్మ పంచవిధం ప్రాహుర్దుష్కృతం ధరణీపతేః ||  3,6.37 ||

బ్రహ్మక్షత్రియవిట్శూద్రగోతురంగఖరోష్ట్రకాః |
చతుష్పదోఽణ్డజాబ్జాశ్చ తిర్యచోఽనస్థికాస్తథా ||  3,6.38 ||

అయుతం చ సహస్రం చ శతం దశ తథా దశ |
దశపంచత్రిరేకార్ధమానుపూర్వ్యాదిదం భవేత్ ||  3,6.39 ||

బ్రహ్మక్షత్రవిశాం స్త్రీణాముక్తార్థే పాపమాదిశేత్ |
పితృమాతృగురుస్వామి పుత్రాణాం చైవ నిష్కృతిః ||  3,6.40 ||

గుర్వాజ్ఞయా కృతం పాపం తదాజ్ఞాలంఘనేర్ఽథకం |
దశబ్రాహ్మణభృత్యర్థమేకం హన్యాద్ద్విజం నృపః ||  3,6.41 ||

శతబ్రాహ్మణభృత్యర్థం బ్రాహ్మణో బ్రాహ్మణం తు వా |
పంచబ్రహ్మవిదామర్థే త్రైశ్యమేకం తు దండయేత్ ||  3,6.42 ||

వైశ్యం దశవిశామర్థే విశాం వా దండయేత్తథా |
తథా శతవిశామర్థే ద్విజమేకం తు దండయేత్ ||  3,6.43 ||

శూద్రాణాం తు సహస్రాణాం దండయేద్బ్రాహ్మణం తు వా |
తచ్ఛతార్థం తు వా వైశ్యం తద్దశార్ద్ధం తు శూద్రకం ||  3,6.44 ||

బంధూనాం చైవ మిత్రాణామిష్టార్థే తు త్రిపాదకం |
అర్థం కలత్రపుత్రార్థే స్వాత్మార్థే న తు కించన ||  3,6.45 ||

ఆత్మానం హంతుమారబ్ధం బ్రాహ్మణం క్షత్రియం విశం |
గాం వా తురగమన్యం వా హత్వా దోషైర్న లిప్యతే ||  3,6.46 ||

ఆత్మదారాత్మజభ్రాతృబంధూనాం చ ద్విజోత్తమ |
క్రమాద్దశగుణో దోషో రక్షణే చ తథా ఫలం ||  3,6.47 ||

భూపద్విజశ్రోత్రియవేదవిద్వ్రతీవేదాంతవిద్వేదవిదాం వినాశే |
ఏకద్విపంచాశదథాయుతం చ స్యాన్నిష్కృతిశ్చేతి వదంతి సంతః ||  3,6.48 ||

తేషాం చ రక్షణవిధౌ హి కృతే చ దానే పూర్వోదితోత్తరగుణం ప్రవదంతి పుణ్యం |
తేషాం చ దర్శనవిధౌ నమనే చకార్యే శూశ్రూషణేఽపి చరతాం సదృశాంశ్చ తేషాం ||  3,6.49 ||

సింహవ్యాఘ్రమృగాదీని లోకహింసాకరాణి తు |
నృపో హన్యాచ్చ సతతం దేవార్థే బ్రాహ్మణార్థకే ||  3,6.50 ||

ఆపత్స్వాత్మార్థకే చాపి హత్వా మేధ్యాని భక్షయేత్ ||  3,6.51 ||

నాత్మార్థే పాచయేదన్న నాత్మార్థే పాచయేత్పశూన్ |
దేవార్థే బ్రాహ్మణార్థే వా పచమానో న లిప్యతే ||  3,6.52 ||

పురా భగవతీ మాయా జగదుజ్జీవనోన్ముఖీ |
ససర్జ సర్వదేవాంశ్చ తథైవాసురమానుషాన్ ||  3,6.53 ||

తేషాం సంరక్షణార్థాయ పశూనపి చతుర్దశ |
యజ్ఞాశ్చ తద్విధానాని కృత్వా చైనానువాచ హ ||  3,6.54 ||

యజధ్వం పశుభిర్దేవాన్విధినానేన మానవాః |
ఇష్టాని యే ప్రదాస్యంతి పుష్టాస్తే యజ్ఞభావితాః ||  3,6.55 ||

ఏవం ప్రవర్తితం చక్రం నానువర్తయతీహ యః |
దరిద్రో నారకశ్చైవ భవేజ్జన్మని జన్మని ||  3,6.56 ||

దేవతార్థే చ పిత్రర్థే తథైవాభ్యాగతే గురౌ |
మహదాగమనే చైవ హన్యాన్మేధ్యాన్పశూంద్విజః ||  3,6.57 ||

ఆపత్సు బ్రాహ్మణో మాంసం మేధ్యమశ్నన్న దోషభాక్ |
విహితాని తు కార్యాణి ప్రతిషిద్ధాని వర్జయేత్ ||  3,6.58 ||

పురాభూద్యువనాశ్వస్య దేవతానాం మహాక్రతుః |
మమాయమితి దేవానాం కలహః సమజాయత ||  3,6.59 ||

తదా విభజ్య దేవానాం మానుషాంశ్చ పశూనపి |
విభజ్యైకైకశః ప్రదాద్బ్రహ్మా లోకపితామహః ||  3,6.60 ||

తతస్తు పరమా శక్తిర్భూతసంధసహాయినీ |
కుపితాభూత్తతో బ్రహ్మా తామువాచ నయాన్వితః ||  3,6.61 ||

ప్రాదుర్భూతా సముద్వీక్ష్య భూతానందభయాన్వితః |
ప్రాంజలిః ప్రణతస్తుత్వా ప్రసీదేతి పునః పునః ||  3,6.62 ||

ప్రాదుర్భూతా యతోఽసి త్వం కృతర్థోఽస్మి పురో మమ |
త్వయైతదఖిలం కర్మ నిర్మితం సుశుభాశుభం ||  3,6.63 ||

శ్రుతయః స్మృతయశ్చైవ త్వయైవ ప్రతిపాదితాః |
త్వయైవ కల్పితా యాగా మన్ముఖాత్తు మహాక్రతౌ ||  3,6.64 ||

యే విభక్తాస్తు పశవో దేవానాం పరమేశ్వరి |
తే సర్వే తావకాః సంతుభూతానామపి తృప్తయే ||  3,6.65 ||

ఇత్యుక్త్వాంతర్దధే తేషాం పుర ఏవ పితామహః |
తదుక్తేనైవ విధినా చకార చ మహాక్రతూన్ ||  3,6.66 ||

ఇయాజ చ పరాం శక్తిం హత్వా మేధ్యాన్పశూనపి |
తత్తద్విభాగో వేదేషు ప్రోక్తత్వాదిహ నోదితః ||  3,6.67 ||

స్త్రియః శుద్రాస్తథా మాంసమాదద్యుర్బ్రాహ్మణం వినా |
ఆపత్సు బ్రాహ్మణో వాపి భక్షయేద్గుర్వనుజ్ఞయా ||  3,6.68 ||

శివోద్భవమిద పిండమత్యథ శివతాం గతం |
ఉద్బుధ్యస్వ పశో త్వం హి నాశివః సంఛివో హ్యసి ||  3,6.69 ||

ఈశః సర్వజగత్కర్తా ప్రభవః ప్రలయస్తథా |
యతో విశ్వాధికో రుద్రస్తేన రుద్రోఽసి వై పశో ||  3,6.70 ||

అనేన తురగం గా వా గజోష్ట్రమహిషాదికం |
ఆత్మార్థం వా పరార్థం వా హత్వా దోషైర్న లిప్యతే ||  3,6.71 ||

గృహానిష్టకరాన్వాపి నాగాఖుబలివృశ్చికాన్ |
ఏతద్గృహాశ్రమస్థానాం క్రియాఫలమభీప్సతాం |
మనఃసంకల్పసిద్ధానాం మహతాం శివవర్చసాం ||  3,6.72 ||

పశుయజ్ఞేన చాన్యేషామిష్టా పూర్తికరం భవేత్ |
జపహోమార్చనాద్యైస్తు తేషామిష్టం చ సిధ్యతి ||  3,6.73 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండే మహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే హింసాద్యస్వరూపకథనం నామ

లలితోపాఖ్యానే తృతీయోధ్యాయః

ఇంద్ర ఉవాచ
భగవన్సర్వమాఖ్యాతం హింసాద్యస్య తు లక్షణం |
స్తేయస్య లక్షణం కిం వా తన్మే విస్తరతో వద ||  3,7.1 ||

బృహస్పతిరువాచ
పాపానామధికం పాపం హననం జీవజాతినాం |
ఏతస్మాదధికం పాపం విశ్వస్తే శరణం గతే ||  3,7.2 ||

విశ్వస్య హత్వా పాపిష్ఠం శూద్రం వాప్యంత్యజాతిజం |
బ్రహ్మహత్యాధికం పాపం తస్మాన్నాస్త్యస్య నిష్కృతిః ||  3,7.3 ||

బ్రహ్మజ్ఞస్య దరిద్రస్య కృచ్ఛ్రార్జితధనస్య చ |
బహుపుత్రకలత్రస్య తేన జీవితుమిచ్ఛతః |
తద్ద్రవ్యస్తేయదోషస్య ప్రాయశ్చిత్తం న విద్యతే ||  3,7.4 ||

విశ్వస్తద్రవ్యహరణం తస్యాప్యధికముచ్యతే |
విశ్వస్తే వాప్యవిశ్వస్తే న దరిద్రధనం హరేత్ ||  3,7.5 ||

తతో దేవద్విజాతీనాం హేమరత్నాపహారకం |
యో హన్యాదవిచారేణ సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్ ||  3,7.6 ||

గురుదేవద్విజసుహృత్పుత్రస్వాత్మసుఖేషు చ |
స్తేయాదధఃక్రమేణైవ దశోత్తరగుణం త్వఘం ||  3,7.7 ||

అంత్యజాత్పాదజాద్వైశ్యాత్క్షత్రియాద్బ్రాహ్మణాదపి |
దశోత్తరగుణైః పాపైర్లిప్యతే ధనహారకః ||  3,7.8 ||

అత్రైవోదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం |
రహస్యాతిరహస్యం చ సర్వపాపప్రణాశనం ||  3,7.9 ||

పురా కాంచీపురే జాతో వజ్రాఖ్యో నామ చోరకః |
తస్మిన్పురవరే రమ్యే సర్వైశ్వర్యసమన్వితాః |
సర్వే నీరోగిణో దాంతాః సుఖినో దయయాంచితాః ||  3,7.10 ||

సర్వైశ్వర్యసమృద్ధేఽస్మిన్నగరే స తు తస్కరః |
స్తోకాస్తోకక్రమేణైవ బహుద్రవ్యమపాహరత్ ||  3,7.11 ||

తదరణ్యేఽవటం కృత్వా స్థాపయామాస లోభతః |
తద్గోపనం నిశార్ధాయాం తస్మిందూరం గతే సతి ||  3,7.12 ||

కిరాతః కశ్చిదాగత్య తం దృష్ట్వా తు దశాంశతః |
జహారావిదితస్తేన కాష్ఠభారం వహన్యయౌ ||  3,7.13 ||

సోఽపి తచ్ఛిలయాచ్ఛాద్య మృద్భిరాపూర్యయత్నతః |
పునశ్చ తత్పురం ప్రాయాద్వజ్రోఽపి ధనతృష్మయా ||  3,7.14 ||

ఏవం బహుధనం త్దృత్వా నిశ్చిక్షేప మహీతలే |
కిరాతోఽపి గృహం ప్రాప్య బభాషే ముదితః ప్రియాం ||  3,7.15 ||

మయా కాష్ఠం సమాహర్తుం గచ్ఛతా పథి నిర్జనే |
లబ్ధం ధనమిదం భీరు సమాధత్స్వ ధనార్థిని ||  3,7.16 ||

తచ్ఛ్రుత్వా తత్సమాదాయ నిధాయాభ్యంతరే తతః |
చింతయంతీ తతో వాక్యమిదం స్వపతిమబ్రవీత్ ||  3,7.17 ||

నిత్యం సంచరతే విప్రో మామకానాం గృహేషు యః |
మాం విలోక్యైవమచిరాద్బహుభాగ్యవతీ భవేత్ ||  3,7.18 ||

చాతుర్వర్ణ్యాసు నరీషు స్థేయం చేద్రాజవల్లభా |
కిం తు భిల్లే కిరాతే చ శైలూషే చాంత్యజాతిజే |
లక్ష్మీర్న తిష్ఠతి చిరం శాపాద్వల్మీకజన్మనః ||  3,7.19 ||

తథాపి బహుభాగ్యానాం పుణ్యానామపి పాత్రిణే |
దృష్టపూర్వం తు తద్వాక్యం న కదాచిద్వృథా భవేత్ ||  3,7.20 ||

అథ వాత్మప్రయాసేన కృచ్ఛ్రాద్యల్లభ్యతే ధనం |
తదేవ తిష్ఠతి చిరాదన్యద్గచ్ఛతి కాలతః ||  3,7.21 ||

స్వయమాగతవిత్తం తు ధర్మార్థైర్వినియోజయేత్ |
కురుష్వైతేన తస్మాత్త్వం వాపీకూపాదికాంఛుభాన్ ||  3,7.22 ||

ఇతి తద్వచనం శ్రుత్వా భావిభాగ్యప్రబోధితం |
బహూదకసమం దేశం తత్ర తత్ర వ్యలోకయత్ ||  3,7.23 ||

నిర్మమేఽథ మహేంద్రస్య దిగ్భాగే విమలోదకం |
సుబహుద్రవ్యసం సాధ్యం తటాకం చాక్షయోదకం ||  3,7.24 ||

దత్తేషు కర్మకారిభ్యో నిఖిలేషు ధనేషు చ |
అసంబూర్ణం తు తత్కర్మ దృష్ట్వా చింతాకులోఽభవత్ ||  3,7.25 ||

తం చోర వజ్రనామానమజ్ఞాతోఽనుచరామ్యహం |
తేనైవ బహుధా క్షిప్తం ధనం భూరి మహీతలే ||  3,7.26 ||

స్తోకంస్తోకం హరిష్యామి తత్రతత్ర ధనం బహు |
ఇతి నిశ్చిత్య మనసా తేనాజ్ఞాతస్తమన్వగాత్ ||  3,7.27 ||

తథైవాత్దృత్య తద్ద్రవ్యం తేన సేతుమపూరయత్ |
మధ్యే జలావృతస్తేన ప్రాసాదశ్చాపి శార్ంగిణః ||  3,7.28 ||

తత్తటాకమభూద్దివ్యమశోషితజలం మహత్ |
సేతుమధ్యే చకారాసౌ శంకరాయతనం మహత్ ||  3,7.29 ||

కాననం చ క్షయం నీతం బహుసత్త్వసమాకులం |
తేనాగ్ర్యాణి మహార్హాణి క్షేత్రాణ్యపి చకార సః ||  3,7.30 ||

దేవతాభ్యో ద్విజేభ్యశ్చ పదత్తాని విభజ్య వై |
బ్రాహ్మణాంశ్చ సమామంత్ర్య దేవవ్రాతముఖాన్బహూన్ ||  3,7.31 ||

సంతోష్య హేమవస్త్రాద్యైరిదం వచనమబ్రవీత్ |
క్వ చాహం వీరదత్తాఖ్యః కిరాతః కాష్ఠవిక్రయీ ||  3,7.32 ||

క్వ వా మహాసేతుబంధః క్వ దేవాలయకల్పనా |
క్వ వా క్షేత్రాణి కౢప్తాని బ్రాహ్మణాయతనాని చ ||  3,7.33 ||

కృపయైవ కృతం సర్వం భవతాం భూసురోత్తమాః |
ప్రతిగృహ్య తథైవైతద్దేవవ్రాతముఖా ద్విజాః ||  3,7.34 ||

ద్విజవర్మేతి నామాస్మై తస్యై శీలవతీతి చ |
చక్రుః సంతుష్టమనసో మహాత్మానో మహౌజసః ||  3,7.35 ||

తేషాం సంరక్షణార్థాయ బంధుమిః సహితో వశీ |
తత్రైవ వసతిం చక్రే ముదితో భార్యయా సహ ||  3,7.36 ||

పురోహితాభిధానేన దేవరాతపురంత్వితి |
నామ చక్రే పురస్యాస్య తోష యన్నఖిలాంద్విజాన్ ||  3,7.37 ||

తతః కాలవశం ప్రాప్తో ద్విజవర్మా మృతస్తదా |
యమస్య బ్రహ్మణో విష్ణోర్దూతా రుద్రస్య చాగతాః ||  3,7.38 ||

అన్యోఽన్యమభవత్తేషాం యుద్ధం దేవాసురోపమం |
అత్రాంతరే సమాగత్య నారదో మునిరబ్రవీత్ ||  3,7.39 ||

మా కుర్వంతు మిథో యుద్ధం శృణ్వంతు వచనం మమ |
అయం కిరాతశ్చైర్యేణ సేతుబంధం పురాకరోత్ ||  3,7.40 ||

వాయుభూతస్చరేదేకో యావద్ద్రవ్యవతో మృతిః |
స బహుభ్యో హరేద్ద్రవ్యం తేషాం యావత్తథా మృతిః ||  3,7.41 ||

గతేష్వఖిలదూతేషు శ్రుత్వా నారదభాషితం |
చచార ద్వాదశాబ్దం తు వాయుభూతోంఽతరిక్షగః ||  3,7.42 ||

భార్యాం తస్యాహ స మునిస్తవ దోషో న కించన |
త్వయా కృతేన పుణ్యేన బ్రహ్మలోకమితో వ్రజ ||  3,7.43 ||

వాయుభూతం పతిం దృష్ట్వా నేచ్ఛతి బ్రహ్మమందిరం |
నిర్వేదం పరమాపన్నా మునిమేవమభాషత ||  3,7.44 ||

వినా పతిమహం తేన న గచ్ఛేయం పితామహం |
హహైవాస్తే పతిర్యావత్స్వదేహం లభతే తథా ||  3,7.45 ||

తతస్తు యా గతిస్తస్య తామేవానుచరామ్యహం |
పరిహారోఽథవా కిం తు మయా కార్యస్తు తేన వా ||  3,7.46 ||

ఇతి తస్యా వచః శ్రుత్వా ప్రీతః ప్రాహ తపోధనః |
భోగాత్మకం శరీరం తు కర్మ కార్యకరం తవ ||  3,7.47 ||

మమ ప్రభావాద్భవితా పరిహారం వదామి తే |
నిరాహారో మహాతీర్థేస్నాత్వా నిత్యం హి సాంబికం ||  3,7.48 ||

పూజయిత్వా శివం భక్త్యా కందమూలఫలాశనః |
ధ్యాత్వా హృది మహేశానం శతరుద్రమనుం జపేత్ ||  3,7.49 ||

బ్రహ్మహా ముచ్యతే పాపైరష్టోత్తరసహస్రతః |
పాపైరన్యైశ్చ సకలైర్ముచ్యతే నాత్ర సంశయః ||  3,7.50 ||

ఇత్యాదిశ్య దదౌ తస్యై రుద్రాధ్యాయం తపోధనః |
అనుగృహ్యేతి తాం నారీం తత్రైవాంతర్ద్ధిమాగమత్ ||  3,7.51 ||

భర్తుః ప్రియార్థే సంకల్ప్య జజాప పరమం జపం |
విముక్తస్తేయదోషేణ స్వశరీరమవాప సః ||  3,7.52 ||

తతో వజ్రాభిధశ్చౌరః కాలధర్మముపాగతః |
అన్యే తద్ద్రవ్యవంతోఽపి కాలధర్మముపాగతాః ||  3,7.53 ||

యమస్తు తాన్సమాహూయ వాక్యం చైతదువాచ హ ||  3,7.54 ||

భవద్భిస్తు కృతం పాపం దైవాత్సుకృతమప్యుత |
కిమిచ్ఛథ ఫలం భోక్తుం దుష్కృతస్య శుభస్య వా ||  3,7.55 ||

ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా ప్రోచుర్వజ్రాదికాస్తతః |
సుకృతస్య ఫలం త్వాదౌ పశ్చాత్పాపస్య భుజ్యతే ||  3,7.56 ||

పునరాహ యమో యూయం పుత్రమిత్ర కలత్రకైః |
ఏతస్యైవ బలాత్సర్వే త్రిదివం గచ్ఛత ద్రుతం ||  3,7.57 ||

తేఽధిరుహ్య విమానాగ్ర్యం ద్విజవర్మాణమాశ్రితాః |
యథోచితఫలోపేతాస్త్రిదివం జగ్మురంజసా ||  3,7.58 ||

ద్విజవర్మాఖిలాంల్లోకానతీత్య ప్రమదాసఖః |
గాణపత్యమనుప్రాప్య కైలాసేఽద్యాపి మోదతే ||  3,7.59 ||

ఇంద్ర ఉవాచ
తారతమ్యవిభాగం చ కథయ త్వం మహామతే |
సేతుబంధాదికానాం చ పుణ్యానాం పుణ్యవర్ధనం ||  3,7.60 ||

బృహస్పతిరువాచ
పుణ్యస్యార్ద్ధఫలం ప్రాప్య ద్విజవర్మా మహాయశాః |
వజ్రః ప్రాప్య తదర్ధం తు తదర్ధేన యుతాః పరే ||  3,7.61 ||

మనోవాక్కాయచేష్టాభిశ్చతుర్ధాక్రియతే కృతిః |
వినశ్యేత్తేన తేనైవ కృతైస్తత్పరిహారకైః ||  3,7.62 ||

ఇంద్ర ఉవాచ
ఆసవస్య తు కిం రూపం కో దోషః కశ్చవా గుణః |
అన్నం దోషకరం కిం తు తన్మే విస్తరతో వద ||  3,7.63 ||

బృహస్పతిరువాచ
పైష్టికం తాలజం కైరం మాధూకం గుడసంభవం |
క్రమాన్న్యూనతరం పాపం తదర్ద్ధార్ద్ధార్ద్ధతస్తథా ||  3,7.64 ||

క్షత్రియాదిత్రివర్ణానామాసవం పేయముచ్యతే |
స్త్రీణామపి తృతీయాది పేయం స్యాద్బ్రాహ్మణీం వినా ||  3,7.65 ||

పతిహీనా చ కన్యా చ త్యజేదృతుమతీ తథా |
అభర్తృసన్నిధౌ నారీ మద్యం పిబతి లోలుపా ||  3,7.66 ||

ఉన్మాదినీతి సాఖ్యాతా తాం త్యజేదంత్యజామివ ||  3,7.67 ||

దశాష్టషట్చతస్రస్తు ద్విజాతీనామయం భవేత్ |
స్త్రీణాం మద్యం తదర్ద్ధం స్యాత్పాదం స్యాద్భర్తృసంగమే ||  3,7.68 ||

మద్యం పీత్వా ద్విజో మోహాత్కృచ్ఛ్రచాంద్రాయమం చరేత్ |
జపేచ్చాయుతగాయత్రీం జాతవేదసమేవ వా ||  3,7.69 ||

అంబికా హృదయం వాపి జపేచ్ఛుద్ధో భవేన్నరః |
క్షత్రియోఽపి త్రివర్ణానాం ద్విజాదర్ధోర్ఽధతః క్రమాత్ ||  3,7.70 ||

స్త్రీణామర్ధార్ధకౢప్తిః స్యాత్కారయేద్వా ద్విజైరపి |
అంతర్జలే సహస్రం వా జపేచ్ఛుద్ధిమవాప్నుయాత్ ||  3,7.71 ||

లక్ష్మీః సరస్వతీ గౌరీ చండికా త్రిపురాంబికా |
భైరవో భైరవీ కాలీ మహాశాస్త్రీ చ మాతరః ||  3,7.72 ||

అన్యాశ్చ శక్తయస్తాసాం పూజనే మధు శస్యతే |
బ్రాహ్మణస్తు వినా తేన యజేద్వేదాంగపారగః ||  3,7.73 ||

తన్నివేదితమశ్నంతస్తదనన్యాస్తదాత్మకాః |
తాసాం ప్రవాహా గచ్ఛంతి నిర్లేపాస్తే పరాం గతిం ||  3,7.74 ||

కృతస్యాఖిలపాపస్య జ్ఞానతోఽజ్ఞానతోఽపి వా |
ప్రాయశ్చిత్తమిదం ప్రోక్తం పరాశక్తేః పదస్మృతిః ||  3,7.75 ||

అనభ్యర్చ్య పరాం శక్తిం పిబేన్మద్యం తు యోఽధమః |
రౌరవే నరకేఽబ్దం తు నివసేద్బ్రిందుసంఖ్యయా ||  3,7.76 ||

భోగేచ్ఛయా తు యో మద్యం పిబేత్స మానుషాధమః |
ప్రాయశ్చితం న చైవాస్య శిలాగ్నిపతనాదృతే ||  3,7.77 ||

ద్విజో మోహాన్న తు పిబేత్స్నేహాద్వా కామతోఽపి వా |
అనుగ్రహాచ్చ మహతామనుతాపాచ్చ కర్మణః ||  3,7.78 ||

అర్చనాచ్చ పరాశక్తేర్యమైశ్చ నియమైరపి |
చాంద్రాయణేన కృచ్ఛ్రేణ దినసంఖ్యాకృతేన చ |
శుద్ధ్యేచ్చ బ్రాహ్మణో దోషాద్ద్విగుణాద్బుద్ధిపూర్వతః ||  3,7.79 ||

ఇతి బ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే స్తేయపానకథనం నామ సప్తమోఽధ్యాయః

లలితోపాఖ్యానే చతుర్థోధ్యాయః

ఇంద్ర ఉవాచ
అగమ్యాగమనం కిం వా కో దోషః కా చ నిష్కృతిః |
ఏతన్మే మునిశార్దూల విస్తరాద్వక్తుమర్హసి ||  3,8.1 ||

బృహస్పతిరువాచ
అగమ్యాగమనం నామ మాతృస్వసృగురుస్త్రియః |
మాతులస్య ప్రియా చేతి గత్వేమా నాస్తి నిష్కృతిః ||  3,8.2 ||

మాతృసంగే తు యదఘం తదేవ స్వసృసంగమే |
గురుస్త్రీసంగమే తద్వద్గురవో బహవః స్మృతాః ||  3,8.3 ||

బ్రహ్మోపదేశమారభ్య యావద్వేదాంతదర్శనం |
ఏకేన వక్ష్యతే యేన స మహాగురురుచ్యతే ||  3,8.4 ||

బ్రహ్మోపదేశమేకత్ర వేదశాస్త్రాణ్యథైకతః |
ఆచార్యః స తు విజ్ఞేయస్తదేకైకాస్తు దేశికాః ||  3,8.5 ||

గురోరాత్మాంతమేవ స్యాదాయార్యస్య ప్రియాగమే |
ద్వాదశాబ్దం చరేత్కృచ్ఛ3 ఏకైకం తు షడబ్దతః ||  3,8.6 ||

మాతులస్య ప్రియాం గత్వా షడబ్దం కృచ్ఛ్రమాచరేత్ |
బ్రాహ్మణస్తు సజాతీయాం ప్రమదాం యది గచ్ఛతి ||  3,8.7 ||

ఉపోషితస్త్రిరాత్రం తు ప్రాణాయామశతం చరేత్ |
కులటాం తు సజాతీయాం త్రిరాత్రేణ విశుధ్యతి ||  3,8.8 ||

పంచాహాత్క్షత్రియాంగత్వా సప్తాహా ద్వైశ్యజామపి |
చక్రీకిరాతకైవర్తకర్మకారాదియోషితః ||  3,8.9 ||

శుద్ధిః స్యాద్ద్వాదశాహేన ధరాశక్త్యర్చనేన చ |
అనంత్యజాం బ్రాహ్మణో గత్వా ప్రమాదాదబ్దతః శుచిః ||  3,8.10 ||

దేవదాసీ బ్రహ్మదాసీ స్వతంత్రాశూద్రదాసికా |
దాసీ చతుర్విధా ప్రోక్తా ద్వే చాద్యే క్షత్రియాసమే ||  3,8.11 ||

అన్యావేశ్యాంగనాతుల్యా తదన్యా హీనజాతివత్ |
ఆత్మదాసీం ద్విజో మోహాదుక్తార్థే దోషమాప్నుయాత్ ||  3,8.12 ||

స్వస్త్రీమృతుమతీం గత్వా ప్రాజాపత్యం చరేద్వ్రతం |
ద్విగుణేన పరాం నారీం చతుర్భిః క్షత్రియాంగనాం ||  3,8.13 ||

అష్టభిర్వైశ్యనారీం చ శూద్రాం షౌడశభిస్తథా |
ద్వాత్రింశతా సంకరజాం వేశ్యాం శూద్రామివాచరేత్ ||  3,8.14 ||

రజస్వలాం తు యో భార్యాం మోహతో గంతుమిచ్ఛతి |
స్నాత్వాన్యవస్త్రసంయుక్తముక్తార్థేనైవ శుధ్యతి ||  3,8.15 ||

ఉపోష్య తచ్ఛేషదినం స్నాత్వా కర్మ సమాచరేత్ |
తథైవాన్యాంగనాం గత్వా తదుక్తార్థం సమాచరేత్ ||  3,8.16 ||

పిత్రోరనుజ్ఞయా కన్యాం యో గచ్ఛేద్విధినా వినా |
త్రిరాత్రోపోషణాచ్ఛుద్ధిస్తామేవోద్వాహయేత్తదా ||  3,8.17 ||

కన్యాం దత్త్వా తు యోఽన్యస్మై దత్తా యశ్చానుయచ్ఛతి |
పిత్రోరనుజ్ఞయా పాదదినార్ధేన విశుధ్యతి ||  3,8.18 ||

జ్ఞాతః పితృభ్యాం యో మాసం కన్యాభావే తు గచ్ఛతి |
వృషలః స తు విజ్ఞేయః సర్వకర్మబహిష్కృతః ||  3,8.19 ||

జ్ఞాతః పితృభ్యాం యో గత్వా పరోఢాం తద్వినాశనే |
విధవా జాయతే నేయం పూర్వగంతారమాప్నుయాత్ ||  3,8.20 ||

అనుగ్రహాద్ద్విజాతీనాముద్వాహవిధినా తథా |
త్యాగకర్మాణి కుర్వీత శ్రౌతస్మార్తాదికాని చ ||  3,8.21 ||

ఆదావుద్వాహితా వాపి తద్వినాశేఽన్యదః పితా |
భోగేచ్ఛోః సాధనం సా తు న యేగ్యాఖిలకర్మసు ||  3,8.22 ||

బ్రహ్మాదిపిపీలకాంతం జగత్స్థావరజంగమం |
పంచభూతాత్మకం ప్రోక్తం చతుర్వాసనయాన్వితం ||  3,8.23 ||

జన్మాద్యాహారమథననిద్రాభీత్యశ్చ సర్వదా |
ఆహారేణ వినా జంతుర్నాహారో మదనాత్స్మృతః ||  3,8.24 ||

దుస్తరో మదనస్తస్మాత్సర్వేషాం ప్రాణినామపి |
పున్నారీరూపవత్కృత్వా మదననేనైవ విశ్వసృక్ ||  3,8.25 ||

ప్రవృత్తిమకరోదాదౌ సృష్టిస్థితిలయాత్మికాం |
తత్ప్రవృత్త్యా ప్రవర్తంతే తన్నివృత్త్యాక్షయాం గతిం ||  3,8.26 ||

ప్రవృత్త్యైవ యథా ముక్తిం ప్రాప్నుయుర్యే న ధీయుతాః |
తద్రహస్యం తదోపాయం శృణు వక్ష్యామి సాంప్రతం ||  3,8.27 ||

సర్వాత్మకో వాసుదేవః పురుషస్తు పురాతనః |
ఇయం హి మూలప్రకృతిర్లక్ష్మీః సర్వజగత్ప్రసూః ||  3,8.28 ||

పంచాపంచాత్మతృప్త్యర్థం మథనం క్రియతేతరాం |
ఏవం మంత్రానుభావాత్స్యాన్మథనం క్రియతే యది ||  3,8.29 ||

తావుభౌ మంత్రకర్మాణౌ న దోషో విద్యతే తయోః ||  3,8.30 ||

తపోబలవతామేతత్కేవలానామధోగతిః |
స్వస్త్రీవిషయ ఏవేదం తయోరపి విధేర్బలాత్ ||  3,8.31 ||

పరస్పరాత్మ్యైక్యహృదోర్దేవ్యా భక్త్యార్ద్రచేతసోః |
తయోరపి మనాక్చేన్న నిషిద్ధదివసేష్వఘం ||  3,8.32 ||

ఇయమంబా జగద్ధాత్రీ పురుషోఽయం సదాశివః |
పంచవింశతితత్త్వానాం ప్రీతయే మథ్యతేఽధునా ||  3,8.33 ||

ఏతన్మంత్రానుభావాచ్చ మథనం క్రియతే యది |
తావుభౌ పుణ్యకర్మాణౌ న దోషో విద్యతే తయోః ||  3,8.34 ||

ఇదం చ శృణు దేవేంద్ర రహస్యం పరమం మహత్ |
సర్వేషామేవ పాపానాం యౌగపద్యేన నాశనం ||  3,8.35 ||

భక్తిశ్రద్ధాసమాయుక్తః స్నాత్వాంతర్జలసంస్థితః |
అష్టోత్తరసహస్రం తు జపేత్పంచదశాక్షరీం ||  3,8.36 ||

ఆరాధ్య చ పరాం శక్తిం ముచ్యతే సర్వకిల్బిషైః |
తేన నశ్యంతి పాపాని కల్పకోటికృతాన్యపి |
సర్వాపద్భ్యో విముచ్యేత సర్వాభీష్టం చ విందతి ||  3,8.37 ||

ఇంద్ర ఉవాచ
భగవన్సర్వధర్మజ్ఞ సర్వభూతహితే రత |
సంయోగజస్య పాపస్య విశేషం వక్తుమర్హసి ||  3,8.38 ||

బృహస్పతిరువాచ
సంయోగజం తు యత్పాపం తచ్చతుర్ధా నిగద్యతే |
కర్తా ప్రధానః సహకృన్నిమిత్తోఽనుమతః క్రమాత్ ||  3,8.39 ||

క్రమాద్దశాంశతోఽఘం స్యాచ్ఛుద్ధిః పూర్వోక్తమార్గతః ||  3,8.40 ||

మద్యం కలంజం నిర్యాసం ఛత్రాకం గృంజనం తథా |
లశునం చ కలింగం చ మహాకోశాతకీం తథా ||  3,8.41 ||

బింబీం చ కవకం చైవ హస్తినీం శిశులంబికాం |
ఔదుంబరం చ వార్తాకం కతకం బిల్వమల్లికా ||  3,8.42 ||

క్రమాద్దశగుణం న్యూనమఘమేషాం వినిర్దిశేత్ |
పురగ్రామాంగవైశ్యాంగవేశ్యోపాయనవిక్రయీ ||  3,8.43 ||

సేవకః పురసంస్థశ్చ కుగ్రామస్థోఽభిశస్తకః |
వైద్యో వైఖానసః శైవో నారీజీవోఽన్నవిక్రయీ ||  3,8.44 ||

శస్త్రజీవీ పరివ్రాట్చ వైదికాచారనిందకః |
క్రమాద్దశగుణాన్న్యూనమేషామన్నాదనే భవేత్ ||  3,8.45 ||

స్వతంత్రం తైలకౢప్తం తు హ్యుక్తార్థం పాపమాదిశేత్ |
తైరేవ దృష్టం తద్భుక్తముక్తపాపం వినిర్దిశేత్ ||  3,8.46 ||

బ్రహ్మక్షత్రవిశాం చైవ సశూద్రాణాం యథౌదనం |
తైలపక్వమదృష్టం చ భుంజన్పాదమఘం భవేత్ ||  3,8.47 ||

ద్విజాత్మదాసీకౢప్తం చ తయా దృష్టే తదర్ధకే |
వేశ్యాయాస్తు త్రిపాదం స్యాత్తథా దృష్టే తదోదనే ||  3,8.48 ||

శూద్రావత్స్యాత్తు గోపాన్నం వినా గవ్యచతుష్టయం |
తైలాజ్యగుడసంయుక్తం పక్వం వైశ్యాన్న దుష్యతి ||  3,8.49 ||

వైశ్యావద్బ్రాహ్మణీ భ్రష్టా తయా దృష్టేన కించన ||  3,8.50 ||

బ్రువస్యాన్నం ద్విజో భుక్త్వా ప్రాణాయామశతం చరేత్ |
అథవాంతర్జలే జప్త్వాద్రుపదాం వా త్రివారకం ||  3,8.51 ||

ఇదం విష్ణుస్త్ర్యంబకం వా త్థైవాంతర్జలే జపేత్ |
ఉపోష్య రజనీమేకాం తతః పాపాద్విశుధ్యతి ||  3,8.52 ||

అథవా ప్రోక్షయేదన్నమబ్లింగైః పావమానికైః |
అన్నసూక్తం జపిత్వా తు భృగుర్వై వారుణీతి చ ||  3,8.53 ||

బ్రహ్మార్పణమితి శ్లోకం జప్త్వా నియమమాశ్రితః |
ఉపోష్య రజనీమేకాం తతః శుద్ధో భవిష్యతి ||  3,8.54 ||

స్త్రీ భుక్త్వా తు బ్రువాద్యన్నమేకాద్యాన్భోజయే ద్ద్విజాన్ |
ఆపది బ్రాహ్మణో హ్యేషామన్నం భుక్త్వా న దోషభాక్ ||  3,8.55 ||

ఇదం విష్ణురితి మంత్రేణ సప్తవారాభిమంత్రితం |
సోఽహంభావేన తద్ధ్యాత్వా భుక్త్వా దోషైర్న లిప్యతే ||  3,8.56 ||

అథవా శంకరం ధ్యాయంజప్త్వా త్రైయ్యంబకం మనుం |
సోఽహంభావేన తజ్జ్ఞానాన్న దోషైః ప్రవిలిప్యతే ||  3,8.57 ||

ఇదం రహస్యం దేవేంద్ర శృణుష్వ వచనం మమ |
ధ్యాత్వా దేవీం పరాం శక్తిం జప్త్వా పంచదశాక్షరీం ||  3,8.58 ||

తన్నివేదితబుద్ధ్యాదౌ యోఽశ్నాతి ప్రత్యహం ద్విజః |
నాస్యాన్నదోషజం కించిన్న దారిద్రయభయం తథా ||  3,8.59 ||

న వ్యాధిజం భయం తస్య న చ శత్రుభయం తథా |
జపతో ముక్తిరేవాస్య సదా సర్వత్ర మంగలం ||  3,8.60 ||

ఏష తే కథితః శక్ర పాపానామపి విస్తరః |
ప్రాయశ్చిత్తం తథా తేషాం కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి ||  3,8.61 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానేఽష్టమోఽధ్యాయః

లలితోపాఖ్యానే పంచమోధ్యాయః

ఇంద్ర ఉవాచ
భగవన్సర్వ ధర్మజ్ఞ త్రికాలజ్ఞానవిత్తమ |
దుష్కృతం తత్ప్రతీకారో భవతా సమ్యగీరితః ||  3,9.1 ||

కేన కర్మవిపాకేన మమాపది యమాగతా |
ప్రాయశ్చిత్తం చ కిం తస్య గదస్వ వదతాం వర ||  3,9.2 ||

బృహస్పతిరువాచ
కాశ్యపస్య తతో జజ్ఞే దిత్యాం దనురితి స్మృతః |
కన్యా రూపవతీ నామ ధాత్రే తాం ప్రదదౌ పితా ||  3,9.3 ||

తస్యాః పుత్రస్తతో జాతో విశ్వరూపో మహాద్యుతిః |
నారాయణపరో నిత్యం వేదవేదాంగపారగః ||  3,9.4 ||

తతో దైత్యేశ్వరో వవ్రే భృగుపుత్రం పురోహితం |
భవానధికృతో రాజ్యే దేవానామివ వాసవః ||  3,9.5 ||

తతః పూర్వే చ కాలే తు సుధర్మాయాం త్వయి స్థితే |
త్వయా కశ్చిత్కృతః ప్రశ్న ఋషీణాం సన్నిధౌ తదా ||  3,9.6 ||

సంసారస్తీర్థయాత్రా వా కోఽధికోఽస్తి తయోర్గుమః |
వదంతు తద్వినిశ్చిత్య భవంతో మదనుగ్రహాత్ ||  3,9.7 ||

తత్ప్రశ్నస్యోత్తరం వక్తుం తే సర్వ ఉపచక్రిరే |
తత్పూర్వమేవ కథితం మయా విధిబలేన వై ||  3,9.8 ||

తీర్థ యాత్రా సమధికా సంసారాదితి చ ద్రుతం |
తచ్ఛ్రుత్వా తే ప్రకుపితాః శేపుర్మామృషయోఽఖిలాః ||  3,9.9 ||

కర్మభూమిం వ్రజేః శీఘ్రం దారిర్ద్యేణ మితైః సుతైః |
ఏవం ప్రకుపితైః శప్తః ఖిన్నః కాంచీం సమావిశం ||  3,9.10 ||

పురీం పురోధసా హీనాం వీక్ష్య చింతాకులాత్మనా |
భవతా సహ దేవైస్తు పౌరోహిత్యార్థమాదరాత్ ||  3,9.11 ||

ప్రార్థితో విశ్వరూపస్తు బభూవ తపతాం వరః |
స్వస్రీయో దానవానాం తు దేవానాం చ పురోహితః ||  3,9.12 ||

నాత్యర్థమ కరోద్వైరం దైత్యేష్వపి మహాతపాః |
బభూవతుస్తుల్యబలౌ తదా దేత్యేంద్రవాసవౌ ||  3,9.13 ||

తతస్త్వం కుపితో రాజన్స్వక్లీయం దానవేశితుః |
హంతుమిచ్ఛన్నగాశ్చాశు తపసః సాధనం వనం ||  3,9.14 ||

తమాసనస్థం మునిభిస్త్రిశృంగమివ పర్వతం |
త్రయీ ముఖరదిగ్భాగం బ్రహ్మానదైకనిష్ఠితం ||  3,9.15 ||

సర్వభూతహితం తం తు మత్వా చేశానుకూలితః |
శిరాంసి యౌగపద్యేన ఛిన్నాత్యాసంస్త్వయైవ తు ||  3,9.16 ||

తేన పాపేన సంయుక్తః పీడితశ్చ ముహుర్ముహుః |
తతో మేరుగుహాం నీత్వా బహూనబ్దాన్హి సంస్థితః ||  3,9.17 ||

తతస్తస్య వచః శ్రుత్వా జ్ఞాత్వా తు మునివాక్యతః |
పుత్ర శోకేన సంతప్తస్త్వాం శశాప రుషాన్వితః ||  3,9.18 ||

నిఃశ్రీకో భవతు క్షిప్రం మమ శాపేన వాసవః |
అనాథకాస్తతో దేవా విషణ్ణా దైత్యపీడితాః ||  3,9.19 ||

త్వయా మయా చ రహితాః సర్వే దేవాః పలాయితాః |
గత్వా తు బ్రహ్మసదనం నత్వా తద్వృత్తమూచిరే ||  3,9.20 ||

తతస్తు చింతయా మాస తదఘస్య ప్రతిక్రియాం |
తస్య ప్రతిక్రియాం వేత్తుం న శశాకాత్మభూస్తదా ||  3,9.21 ||

తతో దేవైః పరివృతో నారాయణముపాగమత్ ||  3,9.22 ||

నత్వా స్తుత్వా చతుర్వక్రస్తద్వృత్తాంతం వ్యజిజ్ఞపత్ |
విచింత్య సోఽపి బహుధా కృపయా లోకనాయకః ||  3,9.23 ||

తదఘం తు త్రిధా భిత్త్వా త్రిషు స్థానేష్వథార్పయత్ |
స్త్రీషు భూమ్యాం చ వృక్షేషు తేషామపి వరం దదౌ ||  3,9.24 ||

తదా భర్త్తృసమాయోగం పుత్రావాప్తిమృతుష్వపి |
ఛేదే పునర్భవత్వం తు సర్వేషామపి శాఖినాం ||  3,9.25 ||

ఖాతపూర్తిం ధరణ్యశ్చ ప్రదదౌ మధుసూదనః |
తేష్వఘం ప్రబభూవాశు రజోనిర్యాసమూషరం ||  3,9.26 ||

నిర్గతో గహ్వరాత్తస్మాత్త్వమింద్రో దేవనాయకః |
రాజ్యశ్రియం చ సంప్రాప్తః ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః ||  3,9.27 ||

తేనైవ సాంత్వితో ధాతా జగాద చ జనార్దనం |
మమ శాపో వృథా న స్యాదస్తు కాలాంతరే మునే ||  3,9.28 ||

భగవాంస్తద్వచః శ్రుత్వా మునేరమితతేజసః |
ప్రహృష్టో భావికార్యజ్ఞస్తూష్ణీమేవ తదా యయౌ ||  3,9.29 ||

ఏతావంతమిమం కాలం త్రిలోకీం పాలయన్భవాన్ |
ఏశ్వర్యమదమత్తత్వాత్కైలాసాద్రిమపీడయత ||  3,9.30 ||

సర్వజ్ఞేన శివేనాథ ప్రేషితో భగవాన్మునిః |
దుర్వాసాస్త్వన్మదభ్రంశం కర్త్తుకామః శశాప హ ||  3,9.31 ||

ఏకమేవ ఫలం జాతముభయోః శాపయోరపి |
అధునా పశ్యనిః శ్రీకంత్రైలోక్యం సమజాయత ||  3,9.32 ||

న యజ్ఞాః సంప్రవర్త్తంతే న దానాని చ వాసవ |
న యమా నాపి నియమా న తపాసి చ కుత్రచిత్ ||  3,9.33 ||

విప్రాః సర్వేఽపి నిఃశ్రీకా లోభోపహతచేతసః |
నిఃస్త్త్వా ధైర్యహీనాశ్చ నాస్తికాః ప్రాయశోఽభవన్ ||  3,9.34 ||

నిరౌషధిరసా భూమిర్నివీర్య జాయతేతరాం |
భాస్కరో ధూసరాకారశ్చంద్రమాః కాంతివర్జితః ||  3,9.35 ||

నిస్తేజస్కో హవిర్భోక్తా మనుద్ధూలికృతాకృతిః |
న ప్రసన్నా దిశాం భాగా నభో నైవ చ నిర్మలం ||  3,9.36 ||

దుర్బలా దేవతాః సర్వా విభాంత్యన్యాదృశా ఇవ |
వినష్టప్రయమేవాస్తి త్రైలోక్యం సచరాచరం ||  3,9.37 ||

హయగ్రీవ ఉవాచ
ఇత్థం కథయతోరేవ బృహస్పతిపహేంద్రయోః |
మలకాద్యా మహాదైత్యాః స్వర్గలోకం బబాధిరే ||  3,9.38 ||

నందనోద్యాన మఖిలం చిచ్ఛిదుర్బలగర్వితాః |
ఉద్యానపాలకాన్సర్వానాయుధైః సమతాడయన్ ||  3,9.39 ||

ప్రాకారమవభిద్యైవ ప్రవిశ్య నగరాంతరం |
మందిరస్థాన్సురాన్సర్వానత్యంతం పర్యపీడయన్ ||  3,9.40 ||

ఆజహురప్సరోరత్నాన్యశేషాణి విశేషతః |
తతో దేవాః సమస్తాశ్చ చక్రుర్భృశమబాధితాః ||  3,9.41 ||

తాదృశం ఘోషమాకర్మ్య వాసవః ప్రోజ్ఝితాసనః |
సర్వైరనుగతో దేవైః పలాయనపరోఽభవత్ ||  3,9.42 ||

బ్రాహ్మం ధామ సమభ్యేత్య విషణ్మవదనో వృషా |
యథావత్కథయామాస నిఖిలం దైత్యచేష్టితం ||  3,9.43 ||

విధాతాపి తదాకర్ణ్య సర్వదేవసమన్వితం |
హతశ్రీకం హరిహయమాలోక్యేదమువాచ హ ||  3,9.44 ||

ఇంద్రత్వమఖిలైర్ద్దేవైర్ముకుందం శరణం వ్రజ |
దైత్యారాతిర్జగత్కర్తా స తే శ్రేయో విధాస్యతి ||  3,9.45 ||

ఇత్యుక్త్వా తేన సహితః స్వయం బ్రహ్మా పితామహః |
సమస్తదేవసహితః క్షీరోదధిముపాయయౌ ||  3,9.46 ||

అథ బ్రహ్మాదయో దేవా భగవంతం జనార్దనం |
తుష్టువుర్వాగ్వరిష్ఠాభిః సర్వలోకమహేశ్వరం ||  3,9.47 ||

అథ ప్రసన్నో భగవాన్వాసుదేవః సనాతనః |
జగాద స కలాందేవాంజగద్రక్షణలంపటః ||  3,9.48 ||

శ్రీభగవానువాచ
భవతాం సువిధాస్యామి తేజసైవోపబృంహమం |
యదుచ్యతే మయేదానీం యుష్మాభిస్త ద్విధీయతాం ||  3,9.49 ||

ఓషధిప్రవరాః సర్వాః క్షిపత క్షీరసాగరే |
అసురైరపి సంధాయ సమమేవ చ తైరిహ ||  3,9.50 ||

మంథానం మందరం కృత్వా కృత్వా యోక్త్రం చ వాసుకిం |
మయి స్థితే సహాయే తు మథ్యతామమృతం సురాః ||  3,9.51 ||

సమస్తదానవాశ్చాపి వక్తవ్యాః సాంత్వపూర్వకం |
సామాన్యమేవ యుష్మాకమస్మాకం చ ఫలం త్వితి ||  3,9.52 ||

మథ్యమానే తు దుగ్ధాబ్ధౌ యా సముత్పద్యతే సుధా |
తత్పానాద్బలినో యూయమమర్త్యాశ్చ భవిష్యథ ||  3,9.53 ||

యథా దైత్యాశ్చ పీయూషం నైతత్ప్రాప్స్యంతి కించన |
కేవలం క్లేశవంతశ్చ కరిష్యామి తథా హ్యహం ||  3,9.54 ||

ఇతి శ్రీవాసుదేవేన కథితా నిఖిలాః సురాః |
సంధానం త్వతులైర్దైత్యైః కృతవంతస్తదా సురాః |
నానావిధౌషధిగణం సమానీయ సురాసురాః ||  3,9.55 ||

శ్రీరాబ్ధిపయసి క్షిప్త్వా చంద్రమోఽధికనిర్మలం |
మంథానం మందరం కృత్వా కృత్వా యోక్త్రం తు వాసుకిం |
ప్రారేభిరే ప్రయత్నేన మంథితుం యాదసాం పతిం ||  3,9.56 ||

వాసుకేః పుచ్ఛభాగే తు సహితాః సర్వదేవతాః |
శిరోభాగే తు దైతేయా నియుక్తాస్తత్ర శౌరిణా ||  3,9.57 ||

బలవంతోఽపి తే దైత్యాస్తన్ముఖోచ్ఛ్వాసపావకైః |
నిర్దగ్ధవపుషః సర్వే నిస్తేజస్కాస్తదాభవన్ ||  3,9.58 ||

పుచ్ఛదేశే తు కర్షంతో ముహురాప్యాయితాః సురాః |
అనుకూలేన వాతేన విష్ణునా ప్రేరితేన తు ||  3,9.59 ||

ఆదికూర్మాకృతిః శ్రీమాన్మధ్యే క్షీరపయోనిధేః |
భ్రమతో మందరాద్రేస్తు తస్యా ధిష్టానతామగాత్ ||  3,9.60 ||

మధ్యే చ సర్వదేవానాం రూపేణాన్యేన మాధవః |
చకర్ష వాసుకిం వేగాద్దైత్యమధ్యే పరేణ చ ||  3,9.61 ||

బ్రహ్మరూపేణ తం శైలం విధార్యాక్రాంతవారిధిం |
అపరేణ చ దేవర్షిర్మహతా తేజసా ముహుః ||  3,9.62 ||

ఉపవృంహితవాందేవాన్యేన తే బలశాలినః |
తేజసా పునరన్యేన బలాత్కారసహేన సః ||  3,9.63 ||

ఉపబృంహితవాన్నాగం సర్వశక్తిజనార్దనః |
మథ్యమానే తతస్తస్మిన్క్షీరబ్ధౌ దేవదానవైః ||  3,9.64 ||

ఆవిర్బభూవ పురతః సురభిః సురపూజితా |
ముదం జగ్ముస్తదా దేవా దైతేయాశ్చ తపోధన ||  3,9.65 ||

మథ్యమానే పునస్తస్మిన్క్షీరాబ్దౌ దేవదానవైః |
కిమేతదితి సిద్ధానాం దివి చింతయతాం తదా ||  3,9.66 ||

ఉత్థితా వారుణీ దేవీ మదాల్లోలవిలోచనా |
అసురాణాం పురస్తాత్సా స్మయమానా వ్యతిష్ఠత ||  3,9.67 ||

జగృహుర్నైవ తాం దైత్యా అసురాశ్చాభవంస్తతః |
సురా న విద్యతే యేషాం తేనైవాసురశబ్దితాః ||  3,9.68 ||

అథసా సర్వదేవానామగ్రతః సమతిష్ఠత |
జగృహుస్తాం ముదా దేవాః సూచితాః పరమేష్ఠినా |
సురాగ్రహణతోఽప్యేతే సురశబ్దేన కీర్తితాః ||  3,9.69 ||

మథ్యమానే తతో భూయః పారిజాతో మహాద్రుమః |
ఆవిరాసీత్సుంగధేన పరితో వాసయంజగత్ ||  3,9.70 ||

అత్యర్థసుందరాకారా ధీరాశ్చాప్సరసాం గణాః |
ఆవిర్భూతాశ్చ దేవర్షే సర్వలోకమనోహరాః ||  3,9.71 ||

తతః శీతాంశురుదభూత్తం జగ్రాహ మహేశ్వరః |
విషజాతం తదుత్పన్నం జగృహుర్నాగజాతయః ||  3,9.72 ||

కౌస్తుభాఖ్యం తతో రత్నమాదదే తజ్జనార్దనః |
తతః స్వపత్రగంధేన మదయంతీ మహౌషధీః |
విజయా నామ సంజజ్ఞే భైరవస్తాముపాదదే ||  3,9.73 ||

తతో దివ్యాంబరధరో దేవో ధన్వంతరిః స్వయం |
ఉపస్థితః కరే బిభ్రదమృతాఢ్యం కమండలుం ||  3,9.74 ||

తతః ప్రహృష్టమనసో దేవా దైత్యాశ్చ సర్వతః |
మునయశ్చాభవంస్తుష్టాస్తదానీం తపసాం నిధే ||  3,9.75 ||

తతో వికసితాంభోజవాసినీ వరదాయినీ |
ఉత్థితా పద్మహస్తా శ్రీస్తస్మాత్క్షీరమహార్మవాత్ ||  3,9.76 ||

అథ తాం మునయః సర్వే శ్రీసుక్తేన శ్రియం పరాం |
తుష్టువుస్తుష్ట హృదయా గంధర్వాశ్చ జగుః పరం ||  3,9.77 ||

విశ్వాజీప్రముఖాః సర్వే ననృతుశ్చాప్సరోగణాః |
గంగాద్యాః పుణ్యనద్యశ్చ స్నానార్థముపతస్థిరే ||  3,9.78 ||

అష్టౌ దిగ్దంతినశ్చైవ మేధ్యపాత్రస్థితం జలం |
ఆదాయ స్నాపయాంచక్రుస్తాం శ్రియం పద్మవాసినీం ||  3,9.79 ||

తులసీం చ సముత్పన్నాం పరార్ధ్యా మైక్యజాం హరేః |
పద్మమాలాం దదౌ తస్యై మూర్తిమాన్క్షీరసాగరః ||  3,9.80 ||

భూషణాని చ దివ్యాని విశ్వకర్మా సమర్పయత్ |
దివ్యమాల్యాం బరధరా దివ్యభూషణభూషితా |
యయౌ వక్షస్థలం విష్ణోః సర్వేషాం పశ్యతాం రమా ||  3,9.81 ||

తులసీ తు ధృతా తేన విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా |
పశ్యతి స్మ చ సా దేవీ విష్ణువక్షథలాలయా |
దేవాందయార్ద్రయా దృష్ట్యా సర్వలోకమహేశ్వరీ ||  3,9.82 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే అమృతమంథనం నామ నవమోఽధ్యాయః

లలితోపాఖ్యానే షష్ఠోధ్యాయః

హయగ్రీవ ఉవాచ
అథ దేవా మహేంద్రాద్యా విష్ణునా ప్రభవిష్మునా |
అంగీకృతా మహాధీరాః ప్రమోదం పరమం యయుః ||  3,10.1 ||

మలకాద్యాస్తు తే సర్వే దైత్యా విష్ణుపరాఙ్ముఖాః |
సంత్యక్తాశ్చ శ్రియా దేవ్యా భృశముద్వేగమాగతాః ||  3,10.2 ||

తతో జగృహిరే దైత్యా ధన్వంతరికరస్థితం |
పరమామృతసారాఢ్యం కలశం కనకోద్భవం |
అథాసురాణాం దేవానామన్యోన్యం కలహోఽభవత్ ||  3,10.3 ||

ఏతస్మిన్నంతరే విష్ణుః సర్వలోకైకరక్షకః |
సమ్యగారాధయామాసలలితాం స్వైక్యరూపిణీం ||  3,10.4 ||

సురాణామసురాణాం చ రణం వీక్ష్య సుదారుణం |
బ్రహ్మా నిజపదం ప్రాప శంభుః కైలాసమాస్థితః ||  3,10.5 ||

మలకం యోధయామాస దైత్యానామధిపం వృషా |
అసురైశ్చ సురాః సర్వే సాంపరాయమకుర్వత ||  3,10.6 ||

భగవానపి యోగీంద్రః సమారాధ్య మహేశ్వరీం |
తదేకధ్యానయోగేన తద్రూపః సమజాయత ||  3,10.7 ||

సర్వసంమోహినీ సా తు సాక్షాచ్ఛృంగారనాయికా |
సర్వశృంగారవేషాఢ్యా సర్వాభరణభూషితా ||  3,10.8 ||

సురాణామసురాణాం చ నివార్య రణముల్వణం |
మందస్మితేన దైతేయాన్మోహయంతీ జగద హ ||  3,10.9 ||

అలం యుద్ధేన కిం శస్త్రేర్మర్మస్థానవిభేదిభిః |
నిష్ఠురైః కిం వృథాలాపైః కంఠశోషణహేతుభిః ||  3,10.10 ||

అహమేవాత్ర మధ్యస్థా యుష్మాకం చ దివౌకసాం |
యూయం తథామీ నితరామత్ర హి క్లేశభాగినః ||  3,10.11 ||

సర్వేషాం సమమేవాద్య దాస్యామ్యమృతమద్భుతం |
మమ హస్తే ప్రదాతవ్యం సుధాపాత్రమనుత్తమం ||  3,10.12 ||

ఇతి తస్యా వచః శ్రుత్వా దైత్యాస్తద్వాక్యమోహితాః |
పీయూషకలశం తస్యై దదుస్తే ముగ్ధచేతసః ||  3,10.13 ||

సా తత్పాత్రం సమాదాయ జగన్మోహనరూపిణీ |
సురాణామసురాణాం చ వృథక్పంక్తిం చకార హ ||  3,10.14 ||

ద్వయోః పంక్త్యోశ్చ మధ్యస్థాస్తానువాచ సురాసురాన్ |
తూష్ణీం భవంతు సర్వేఽపి క్రమశో దీయతే మయా ||  3,10.15 ||

తద్వాక్యమురరీచక్రుస్తే సర్వే సమవాయినః |
సా తు సంమోహితాశ్లేషలోకా దాతుం ప్రచక్రమే ||  3,10.16 ||

క్వణత్కనకదర్వీకా క్వణన్మంగలకంకణా |
కమనీయవిభూషాఢ్యా కలా సా పరమా బభౌ ||  3,10.17 ||

వామే వామే కరాంభోజే సుధాకలశముజ్జ్వలం |
సుధాం తాం దేవతాపంక్తౌ పూర్వం దర్వ్యా తదాదిశత్ ||  3,10.18 ||

దిశంతీ క్రమశాస్తత్ర చంద్రభాస్కరసూచితం |
దర్వీకరేణ చిచ్ఛేద సైంహికేయం తు మధ్యగం |
పీతామృతశిరోమాత్రం తస్య వ్యోమ జగామ చ ||  3,10.19 ||

తం దృష్ట్వాప్యసురాస్తత్ర తూష్ణీమాసన్విమోహితాః |
ఏవం క్రమేణ తత్సర్వం విబుధేభ్యో వితీర్య సా |
అసురాణాం పురః పాత్రం సానినాయ తిరోదధే ||  3,10.20 ||

రిక్తపాత్రం తు తం దృష్ట్వా సర్వే దైతేయదానవాః |
ఉద్వేలం కేవలం క్రోధం ప్రాప్తా యుద్ధచికీర్షయా ||  3,10.21 ||

ఇంద్రాదయః సురాః సర్వే సుధాపానాద్బలోత్తరాః |
దుర్వలైరసురైః సార్ధం సమయుద్ధ్యంత సాయుధాః ||  3,10.22 ||

తే విధ్యమానాః శతశో దానవేంద్రాః సురోత్తమైః |
దిగంతాన్కతిచిజ్జగ్ముః పాతాలం కతిచిద్యయుః ||  3,10.23 ||

దైత్యం మలకనామానం విజిత్య విబుధేశ్వరః |
ఆత్మీయాం శ్రియమాజహ్రే శ్రీకటాక్ష సమీక్షితః ||  3,10.24 ||

పునః సింహాసనం ప్రాప్య మహేంద్రః సురసేవితః |
త్రైలోక్యం పాలయామాస పూర్వవత్పూర్వదేవజిత్ ||  3,10.25 ||

నిర్భయా నిఖిలా దేవాస్త్రైలోక్యే సచరాచరే |
యథాకామం చరంతి స్మ సర్వదా హృష్టచేతసః ||  3,10.26 ||

తదా తదఖిలం దృష్ట్వా మోహినీచరితం మునిః |
విస్మితః కామచారీ తు కైలాసం నారదో గతః ||  3,10.27 ||

నందినా చ కృతానుజ్ఞః ప్రణమ్య పరమేశ్వరం |
తేన సంభావ్యమానోఽసౌ తుష్టో విష్టరమాస్త సః ||  3,10.28 ||

ఆసనస్థం మహాదేవో మునిం స్వేచ్ఛావిహారిణం |
పప్రచ్ఛ పార్వతీజానిః స్వచ్ఛస్ఫటికసన్నిభః ||  3,10.29 ||

భగవన్సర్వవృత్తజ్ఞ పవిత్రీకృతవిష్టర |
కలహప్రియ దేవర్షే కిం వృత్తం తత్ర నాకినాం ||  3,10.30 ||

సురాణామసురాణాం వా విజయః సమజాయత |
కిం వాప్యమృతవృత్తాంతం విష్ణునా వాపి కిం కృతం ||  3,10.31 ||

ఇతి పృష్టో మహేశేన నారదో మునిసత్తమః |
ఉవాచ విస్మయావిష్టః ప్రసన్నవదనేక్షణః ||  3,10.32 ||

సర్వం జానాసి భగవన్సర్వజ్ఞోఽసి యతస్తతః |
తథాపి పరిపృష్టేన మయా తద్వక్ష్యతేఽధునా ||  3,10.33 ||

తాదృశే సమరే ఘోరే సతి దైత్యదివౌకసాం |
ఆదినారాయమః శ్రీమాన్మోహినీరూపమాదధే ||  3,10.34 ||

తాముదారవిభూషాఢ్యాం మూర్తాం శృంగారదేవతాం |
సురాసురాః సమాలోక్య విరతాః సమరోధ్యమాత్ ||  3,10.35 ||

తన్మాయామోహితా దైత్యాః సుధాపాత్రం చ యాచితాః |
కృత్వా తామేవ మధ్యస్థామర్పయామాసురంజసా ||  3,10.36 ||

తదా దేవీ తదాదాయ మందస్మితమనోహరా |
దేవేభ్య ఏవ పీయూషమశేషం వితతార సా ||  3,10.37 ||

తిరోహితామదృష్ట్వా తాం దృష్ట్వా శూన్యం చ పాత్రకం |
జ్వలన్మన్యుముఖా దైత్యా యుద్ధాయ పునరుత్థితాః ||  3,10.38 ||

అమరైరమృతాస్వాదాదత్యుల్వణపరాక్రమైః |
పరాజితా మహాదైత్యా నష్టాః పాతాలమభ్యయుః ||  3,10.39 ||

ఇమం వృత్తాంతమాకర్ణ్య భవానీపతిఖ్యయః |
నారదం ప్రేషయిత్వాశు తదుక్తం సతతం స్మరన్ ||  3,10.40 ||

అజ్ఞాతః ప్రమథైః సర్వైః స్కందనందివినాయకైః |
పార్వతీసహితో విష్ణుమాజగామ సవిస్మయః ||  3,10.41 ||

క్షీరోదతీరగం దృష్ట్వా సస్త్రీకం వృషవాహనం |
భోగిభోగాసనాద్విష్ణుః సముత్థాయ సమాగతః ||  3,10.42 ||

వాహనాదవరుహ్యేశః పార్వత్యా సహితః స్థితం |
తం దృష్ట్వా శీఘ్రమాగత్య సంపూజ్యార్ఘ్యాదితో ముదా ||  3,10.43 ||

సస్నేహం గాఢమాలింగ్య భవానీపతిమచ్యుతః |
తదాగమనకార్యం చ పృష్టవాన్విష్టరశ్రవాః ||  3,10.44 ||

తమువాచ మహాదేవో భగవన్పురుషోత్తమ |
మహాయోగేశ్వర శ్రీమన్సర్వసౌభాగ్యసుందరం ||  3,10.45 ||

సర్వసంమోహజనకమవాఙ్మనసగోచరం |
యద్రూపం భవతోపాత్తం తన్మహ్యం సంప్రదర్శయ ||  3,10.46 ||

ద్రష్టుమిచ్ఛామి తే రూపం శృంగారస్యాధిదైవతం |
అవశ్యం దర్శనీయం మే త్వం హి ప్రార్థితకామధృక్ ||  3,10.47 ||

ఇతి సంప్రార్థితః శశ్వన్మహాదేవేన తేన సః |
యద్ధ్యానవైభవాల్లబ్ధం రూపమద్వైతమద్భుతం ||  3,10.48 ||

తదేవానన్యమనసా ధ్యాత్వా కించిద్విహస్య సః |
తథాస్త్వితి తిరోఽధత్త మహాయోగేశ్వరో హరిః ||  3,10.49 ||

శర్వోఽపి సర్వతశ్చక్షుర్ముహుర్వ్యాపారయన్క్వచిత్ |
అదృష్టపూర్వమారామమభిరామం వ్యలోకయత్ ||  3,10.50 ||

వికసత్కుసుమశ్రేణీవినోదిమధుపాలికం |
చంపకస్తబకామోదసురభీకృతదిక్తటం ||  3,10.51 ||

మాకందవృందమాధ్వీకమాద్యదుల్లోలకోకిలం |
అశోకమండలీకాండసతాండవశిఖండికం ||  3,10.52 ||

భృంగాలినవఝంకారజితవల్లకినిస్వనం |
పాటలోదారసౌరభ్యపాటలీకుసుమోజ్జ్వలం ||  3,10.53 ||

తమాలతాలహింతాలకృతమాలావిలాసితం |
పర్యంతదీర్ఘికాదీర్ఘపంకజశ్రీపరిష్కృతం ||  3,10.54 ||

వాతపాతచలచ్చారుపల్లవోత్ఫుల్లపుష్పకం |
సంతానప్రసవామోదసంతానాధికవాసితం ||  3,10.55 ||

తత్ర సర్వత్ర పుష్పాఢ్యే సర్వలోకమనోహరే |
పారిజాతతరోర్మూలే కాంతా కాచిదదృశ్యత ||  3,10.56 ||

బాలార్కపాటలాకారా నవయౌవనదర్పితా |
ఆకృష్టపద్మరాగాభా చరణాబ్జనఖచ్ఛదా ||  3,10.57 ||

యావకశ్రీవినిక్షేపపాదలౌహిత్యవాహినీ |
కలనిఃస్వనమంజీరపదపద్మమనోహరా ||  3,10.58 ||

అనంగవీరతూణీరదర్పోన్మదనజంఘికా |
కరిశుండాకదలికాకాంతితుల్యోరుశోభినీ ||  3,10.59 ||

అరుణేన దుకూలేన సుస్పర్శేన తనీయసా |
అలంకృతనితంబాఢ్యా జఘనాభోగభాసురా ||  3,10.60 ||

నవమాణిక్యసన్నద్ధహేమకాంజీవిరాజితా |
నతనాభిమహావర్త్తత్రివల్యూర్మిప్రభాఝరా ||  3,10.61 ||

స్తనకుడ్మలహిందోలముక్తాదామశతావృతా |
అతిపీవరవక్షోజభారభంగురమధ్యభూః ||  3,10.62 ||

శిరీషకోమలభుజా కంకణాంగదశాలినీ |
సోర్మికాం గులిమన్మృష్టశంఖసుందరకంధరా ||  3,10.63 ||

ముఖదర్పణవృత్తాభచుబుకాపాటలాఘరా |
శుచిభిః పంక్తిభిః శుద్ధైర్విద్యారూపైర్విభాస్వరైః ||  3,10.64 ||

కుందకుడ్మలసచ్ఛాయైర్దంతైర్దర్శితచంద్రికా |
స్థూలమౌక్తికసన్నద్ధనాసాభరణభాసురా ||  3,10.65 ||

కేతకాంతర్ద్దలద్రోణిదీర్ఘదీర్ఘవిలోచనా |
అర్ధేందుతులితాఫాలే సమ్యక్కౢప్తాలకచ్ఛటా ||  3,10.66 ||

పాలీవతంసమాణిక్యకుండలామండితశ్రుతిః |
నవకర్పూరకస్తూరీరసామోదితవీటికా ||  3,10.67 ||

శరచ్చరునిశానాథమండలీమధురాననా |
స్ఫురత్కస్తూరితిలకా నీలకుంతలసంహతిః ||  3,10.68 ||

సీమంతరేఖావిన్యస్తసిందూరశ్రేణిభాసురా ||  3,10.69 ||

స్ఫరచ్చంద్రకలోత్తంసమదలోలవిలోచనా |
సర్వశృంగారవేషాఢ్యా సర్వాభరణమండితా ||  3,10.70 ||

తామిమాం కందుకక్రీడాలోలామాలోలభూషణాం |
దృష్ట్వా క్షిప్రముమాం త్యక్త్వా సోఽన్వధావదథేశ్వరః ||  3,10.71 ||

ఉమాపి తం సమోవేక్ష్య ధావంతం చాత్మనః ప్రియం |
స్వాత్మానం స్వాత్మర్సోందర్యం నిందంతీ చాతివిస్మితా |
తస్థావవాఙ్ముఖీ తూష్ణీం లజ్జాసూయాసమన్వితా ||  3,10.72 ||

గృహీత్వా కథమప్యేనామాలిలిగ ముహుర్ముహుః |
ఉద్ధూయోద్ధూయ సాప్యేవం ధావతి స్మ సుదూరతః ||  3,10.73 ||

పునర్గృహీత్వా తామీశః కామం కామవశీసృతః |
ఆశ్ర్లిష్టం చాతివేగేన తద్వీర్యం ప్రచ్యుతం తదా ||  3,10.74 ||

తతః సముత్థితో దేవో మహాశాస్తా మహాబలః |
అనేకకోటిదైత్యేంద్రగర్వనిర్వాపణక్షమః ||  3,10.75 ||

తద్వీర్యబిందుసంస్పర్శాత్సా భూమిస్తత్రతత్ర చ |
రజతస్వర్మవర్ణాభూల్లక్షణాద్వింధ్యమర్దన ||  3,10.76 ||

తథైవాంతర్దధే సాపి దేవతా విశ్వమోహినీ |
నివృత్తః స గిరీశోఽపి గిరిం గౌరీసఖో యయౌ ||  3,10.77 ||

అథాద్భుతమిదం వక్ష్యే లోపాముద్రాపతే శృణు |
యన్న కస్యచిదాఖ్యాతం మమైవ త్దృదయేస్థితం ||  3,10.78 ||

పురా భండాసురో నామ సర్వదైత్యశిఖామణిః |
పూర్వం దేవాన్బహువిధాన్యః శాస్తా స్వేచ్ఛయా పటుః ||  3,10.79 ||

విశుక్రం నామ దైతేయం వర్గసంరక్షణక్షమం |
శుక్రతుల్యం విచారజ్ఞం దక్షాంసేన ససర్జ సః ||  3,10.80 ||

వామాంసేన విషాంగం చ సృష్టవాందుష్టశేఖరం |
ధూమినీనామధేయాం చ భగినీం భండదానవః ||  3,10.81 ||

భ్రాతృభ్యాముగ్రవీర్యాభ్యాం సహితో నిహతాహితః |
బ్రహ్మాండం ఖండయామాస శౌర్యవీర్యసముచ్ఛ్రితః ||  3,10.82 ||

బ్రహ్మవిష్ణుమహేశాశ్చ తం దృష్ట్వా దీప్తతేజసం |
పలాయనపరాః సద్యః స్వే స్వే ధామ్ని సదావసన్ ||  3,10.83 ||

తదానీమేవ తద్బాహుమంమర్ద్దన విమూర్చ్ఛితాః |
శ్వసితుం చాపి పటవో నాభవన్నాకినాం గణాః ||  3,10.84 ||

కేచిత్పాతాలగర్భేషు కేచిదంబుధివారిషు |
కేచిద్దిగంతకోణేషు కేచిత్కుంజేషు భూభృతాం ||  3,10.85 ||

విలీనా భృశవిత్రస్తాస్త్యక్తదారసుతస్త్రియః |
భ్రష్టాధికారా ఋభవో విచేరుశ్ఛన్నవేషకాః ||  3,10.86 ||

యక్షాన్మహోరగాన్సిద్ధాన్సాధ్యాన్సమరదుర్మదాన్ |
బ్రహ్మాణం పద్మనాభం చ రుద్రం వజ్రిణమేవ చ |
మత్వా తృణాయితాన్సర్వాంల్లోకాన్భండః శశాసహ ||  3,10.87 ||

అథ భండాసురం హంతుం త్రైలోక్యం చాపి రక్షితుం |
తృతీయముదభూద్రూపం మహాయాగానలాన్మునే ||  3,10.88 ||

యద్రూపశాలినీమాహుర్లలితా పరదేవతాం |
పాశాంకుశధనుర్వాణపరిష్కృతచతుర్భుజాం ||  3,10.89 ||

సా దేవీ పరమ శక్తిః పరబ్రహ్మస్వరూపిణీ |
జఘాన భండదైత్యేంద్రం యుద్ధే యుద్ధవిశారదా ||  3,10.90 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే మోహినీప్రాదుర్భావమలకాసురవధో నామ దశమోఽధ్యాయః
సమాప్తశ్చోపోద్ధాతఖండః |

లలితోపాఖ్యానే సప్తమోధ్యాయః

అగస్త్య ఉవాచ
కథం భండాసురో జాతః కథం వా త్రిపురాంబికా |
కథం బభంజ తం సంఖ్యే తత్సర్వం వద విస్తరాత్ ||  3,11.1 ||

హయగ్రీవ ఉవాచ
పురా దాక్షాయణీం త్యక్త్వా పితుర్యజ్ఞవినాశనం ||  3,11.2 ||

ఆత్మానమాత్మనా పశ్యంజ్ఞానానందరసాత్మకః |
ఉపాస్యమానో మునిభిరద్వంద్వగుణలక్షణః ||  3,11.3 ||

గంగాకూలే హిమవతః పర్యంతే ప్రవివేశ హ |
సాపి శంకరమా రాధ్య చిరకాలం మనస్వినీ ||  3,11.4 ||

యోగేన స్వాం తనుం త్యక్త్వా సుతాసీద్ధిమభూభృతః ||  3,11.5 ||

స శైలో నారదాచ్ఛ్రుత్వా రుద్రాణీతి స్వకన్యాకాం |
తస్య శుశ్రూషణార్థాయ స్థాపయామాస చాంతికే ||  3,11.6 ||

ఏతస్మిన్నంతరే దేవాస్తారకేణ హి పీడితాః |
బ్రహ్మణోక్తాః సమాహూయ మదనం చేదమబ్రువన్ ||  3,11.7 ||

సర్గాదౌ భగవాన్బ్రహ్మ సృజమానోఽఖిలాః ప్రజాః |
న నిర్వృతిరభూత్తస్య కదాచిదపి మానసే |
తపశ్చచార సుచిరం మనోవాక్కాయకర్మభిః ||  3,11.8 ||

తతః ప్రసన్నో భగవాన్సలక్ష్మీకో జనార్దనః |
వరేణ చ్ఛందయామాస వరదః సర్వదేహినాం ||  3,11.9 ||

బ్రహ్మోవాచ |
యది తుష్టోఽసి భగవన్ననాయాసేన వై జగత్ |
చరాచరయుతం చైతత్సృజామి త్వత్ప్రసాదతః ||  3,11.10 ||

ఏవముక్తో విధాత్రా తు మహాల క్ష్మీముదైక్షత |
తదా ప్రాదురభూస్త్వం హి జగన్మోహనరూపధృక్ ||  3,11.11 ||

తవాయుధార్థం దత్తం చ పుష్పబాణేక్షుకార్ముకం |
విజయత్వమజేయత్వం ప్రాదా త్ప్రముదితో హరిః ||  3,11.12 ||

అసౌ సృజతి భూతాని కారణేన స్వకర్మణా |
సాక్షిభూతః స్వజనతో భవాన్భజతు నిర్వృంతిం ||  3,11.13 ||

ఏష దత్తవరో బ్రహ్మా త్వయి విన్యస్య తద్భరం |
మనసో నిర్వృతిం ప్రాప్య వర్తతేఽద్యాపి మన్మథ ||  3,11.14 ||

అమోఘం బలవీర్యం తే న తే మోఘః పరాక్రమః ||  3,11.15 ||

సుకుమారాణ్యమోఘాని కుసుమాస్త్రాణి తే సదా |
బ్రహ్మదత్తవరోఽయం హి తారకో నామ దానవః ||  3,11.16 ||

బాధతే సకలాంల్లోకానస్మానపి విశేషతః |
శివపుత్రాదృతేఽన్యత్ర న భయం తస్య విద్యతే ||  3,11.17 ||

త్వాం వినాస్మిన్మహాకార్యే న కశ్చిత్ప్రవదేదపి |
స్వకరాచ్చ భవేత్కార్యం భవతో నాన్యతః క్వచిత్ ||  3,11.18 ||

ఆత్మ్యైక్యధయాననిరతః శివో గౌర్యా సమన్వితః |
హిమాచలతలే రమ్యే వర్తతే మునిభిర్వృతః ||  3,11.19 ||

తం నియోజయ గౌర్యాం తు జనిష్యతి చ తత్సుతః |
ఈషత్కార్యమిదం కృత్వా త్రాయస్వాస్మాన్మహాబల ||  3,11.20 ||

ఏవమభ్యర్థితో దేవైః స్తూయమానో ముహుర్ముహుః |
జగామాత్మవినాశాయ యతో హిమవతస్తటం ||  3,11.21 ||

కిమప్యారాధయాంతం తు ధ్యానసంమీలితేక్షణం |
దదర్శేశానమాసీనం కుసుమషురుదాయుధః ||  3,11.22 ||

ఏతస్మిన్నంతరే తత్ర హిమవత్తనయా శివం |
ఆరిరాధయిషుశ్చా గాద్బిభ్రాణా రూపమద్భుతం ||  3,11.23 ||

సమేత్య శంభుం గిరిజాం గంధపుష్పోపహారకైః |
శుశ్రూషణపరాం తత్ర దదర్శాతిబలః స్మరః ||  3,11.24 ||

అదృశ్యః సర్వభూతానాన్నాతిదూరేఽస్య సంస్థితః |
సుమనోమార్గణైరగ్ర్యైస్స వివ్యాధ మహేశ్వరం ||  3,11.25 ||

విస్మృత్య స హి కార్యాణి బాణవిద్ధోఽన్తికే స్థితాం |
గౌరీం విలోకయామాస మన్మథావిష్టచేతనః ||  3,11.26 ||

ధృతిమాలంబ్య తు పునః కిమేతదితి చింతయన్ |
దదర్శాగ్రే తు సన్నద్ధం మన్మథం కుసుమాయుధం ||  3,11.27 ||

తం దృష్ట్వా కుపితః శూలీ త్రైలోక్యదహనక్షమః |
తార్తీయం చక్షురున్మీల్య దదాహ మకరధ్వజం ||  3,11.28 ||

శివేనైవమవజ్ఞాతా దుఃఖితా శైలకన్యకా |
అనుజ్ఞయా తతః పిత్రోస్తపః కర్తుమగాద్వనం ||  3,11.29 ||

అథ తద్భస్మ సంవీక్ష్య చిత్రకర్మా గణేశ్వరః |
తద్భస్మనా తు పురుషం చిత్రాకారం చకార సః ||  3,11.30 ||

తం విచిత్రతనుం రుద్రో దదర్శాగ్రే తు పూరుషం |
తత్క్షణాజ్జాత జీవోఽభూన్మూర్తిమానివ మన్మథః |
మహాబలోఽతితేజస్వీ మధ్యాహ్నార్కసమప్రభః ||  3,11.31 ||

తం చిత్రకర్మా బాహుభ్యాం సమాలింగ్య ముదాన్వితః |
స్తుహి వాల మహాదేవం స తు సర్వార్థసిద్ధిదః ||  3,11.32 ||

ఇత్యుక్త్వా శతరుద్రీయముపాదిశదమేయధీః |
ననామ శతశో రుద్రం శతరుద్రియమాజపన్ ||  3,11.33 ||

తతః ప్రసన్నో భగవాన్మహాదేవో వృషధ్వజః |
వరేణ చ్ఛందయామాస వరం వవ్రే స బాలకః ||  3,11.34 ||

ప్రతిద్వంద్విబలార్థం తు మద్బలేనోపయోక్ష్యతి |
తదస్త్రశస్త్రముఖ్యాని వృథా కుర్వంతు నో మమ ||  3,11.35 ||

తథేతి తత్ప్రతిశ్రుత్య విచార్య కిమపి ప్రభుః |
షష్టివర్షసహస్రాణి రాజ్యమస్మై దదౌ పునః ||  3,11.36 ||

ఏతద్దృష్ట్వా తు చరితం ధాతా భండితి భండితి |
యదువాచ తతో నామ్నా భండో లోకేషు కథ్యతే ||  3,11.37 ||

ఇతి దత్త్వా వరం తస్మై సర్వైర్మునిగణైర్వృతః |
దత్త్వాస్త్రాణి చ శస్త్రాణి తత్రైవాంతరధాచ్చ సః ||  3,11.38 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే భండాసురప్రాదుర్భావో నామైకాదశోఽధ్యాయః

లలితోపాఖ్యానేఅష్టమోధ్యాయః

రుద్రకోపానలాజ్జాతో యతో భండో మహాబలః |
తస్మాద్రౌద్రస్వభావో హి దానవశ్చాభవత్తతః ||  3,12.1 ||

అథాగచ్ఛన్మహాతేజాః శుక్రో దైత్యపురోహితః |
సమాయాతాశ్చ శతశో దైతేయాః సుమహాబలాః ||  3,12.2 ||

అథాహూయ మయం భండో దైత్యవంశ్యాదిశిల్పినం |
నియుక్తో భృగుపుత్రేణ నిజగాదార్థవద్వచః ||  3,12.3 ||

యత్ర స్థిత్వా తు దైత్యేంద్రైస్త్రైలోక్యం శాసితం పురా |
తద్గత్వా శోణితపురం కురుష్వ త్వం యథాపురం ||  3,12.4 ||

తచ్ఛ్రుత్వా వచనం శిల్పీ స గత్వాథ పురం మహత్ |
చక్రేఽమరపురప్రఖ్యం మనసైవేక్షణేన తు ||  3,12.5 ||

అథాభిషిక్తః శుక్రేణ దైతేయైశ్చ మహాబలైః |
శుశభే పరయా లక్ష్మ్యా తేజసా చ సమన్వితః ||  3,12.6 ||

హిరణ్యాయ తు యద్దత్తం కిరీటం బ్రహ్మణా పురా |
సజీవమవినాశ్యం చ దైత్యేంద్రైరపి భూషితం |
దధౌ భృగుసుతోత్సృష్టం భండో బాలార్కసన్నిభం ||  3,12.7 ||

చామరే చంద్రసంకాశే సజీవే బ్రహ్మ నిర్మితే |
న రోగో న చ దుఃఖాని సందధౌ యన్నిషేవణాత్ ||  3,12.8 ||

తస్యాతపత్రం ప్రదదౌ బ్రహ్మణైవ పురా కృతం |
యస్య చ్ఛాయానిషణ్ణాస్తు బాధ్యంతే నాస్త్రకోటిభిః ||  3,12.9 ||

ధనుశ్చ విజయం నామ శంఖం చ రిపుఘాతినం |
అన్యాన్యపి మహార్హాణి భూషణాని ప్రదత్తవాన్ ||  3,12.10 ||

తస్య సింహాసనం ప్రాదాదక్షయ్యం సూర్యసన్నిభం |
తతః సింహాసనాసీనః సర్వాభరణభూషితః |
బభూవాతీవ తేజస్వీ రత్నముత్తేజితం యథా ||  3,12.11 ||

బభూవురథ దైతేయాస్తయాష్టౌ తు మహాబలాః |
ఇంద్రశత్రురమిత్రఘ్నో విద్యున్మాలీ విభీషణః |
ఉగ్రకర్మోగ్రధన్వా చ విజయశ్రుతి పారగః ||  3,12.12 ||

సుమోహినీ కుముదినీ చిత్రాంగీ సుందరీ తథా |
చతస్రో వనితాస్తస్య బభూవుః ప్రియదర్శనాః ||  3,12.13 ||

తమసేవంత కాలజ్ఞా దేవాః సర్వే సవాసవాః |
స్యందనాస్తురగా నాగాః పాదాతాశ్చ సహస్రశః ||  3,12.14 ||

సంబభూవుర్మహాకాయా మహాంతో జితకాశినః |
బభూవుర్దానవాః సర్వే భృగుపుత్రమతానుగాః ||  3,12.15 ||

అర్చయంతో మహాదేవమాస్థితాః శివశాసనే |
బభూవుర్దానవాస్తత్ర పుత్రపౌత్రధనాన్వితాః |
గృహేగృహే చ యజ్ఞాశ్చ సంబభూవుః సమంతతః ||  3,12.16 ||

ఋచో యజూంషి సామాని మీమాంసాన్యాయకాదయః |
ప్రవర్తంతే స్మ దైత్యానాం భూయః ప్రతిగృహం తదా ||  3,12.17 ||

యథాశ్రమేషు ముఖ్యేషు మునీనాం చ ద్విజన్మనాం |
తథా యజ్ఞేషు దైత్యానాం బుభుజుర్హవ్యభోజినః ||  3,12.18 ||

ఏవం కృతవతోఽప్యస్య భండస్య జితకాశినః |
షష్టివర్షసహస్రాణి వ్యతీతాని క్షణార్ధవత్ ||  3,12.19 ||

వర్ధమానమథో దైత్యం తపసా చ బలేన చ |
హీయమానబలం చేంద్రం సంప్రేక్ష్య కమలాపతిః ||  3,12.20 ||

ససర్జ సహసా కాంచిన్మాయాం లోకవిమోహినీం |
తామువాచ తతో మాయాం దేవదేవో జనార్దనః ||  3,12.21 ||

త్వం హి సర్వాణి భూతాని మోహయంతీ నిజౌజసా |
విచరస్వ యథాకామం త్వాం న జ్ఞాస్యతి కశ్చన ||  3,12.22 ||

త్వం తు శీఘ్రమితో గత్వా భండం దైతేయనాయకం |
మోహయిత్వాచిరేణైవ విషయానుపభోక్ష్యసే ||  3,12.23 ||

ఏవం లబ్ధ్వా వరం మాయా తం ప్రణమ్య జనార్దనం |
యయాచేఽప్సరసో ముఖ్యాః సహాయార్థం తు కాశ్చన ||  3,12.24 ||

తయా సంప్రార్థితో భూయః ప్రేషయామాస కాశ్చన |
తాభిర్విశ్వాచిముఖ్యాభిః సహితా సా మృగేక్షణా |
ప్రయయౌ మానసస్యాగ్యం తటముజ్జ్వలభూరుహం ||  3,12.25 ||

యత్ర క్రీడతి దైత్యేంద్రో నిజనారీభిరన్వితః |
తత్ర సా మృగశావాక్షీ మూలే చంపకశాఖినః |
నివాసమకరోద్రమ్యం గాయంతీ మధురస్వరం ||  3,12.26 ||

అథాగతస్తు దైత్యేంద్రో బలిభిర్భంత్రిభిర్వృతః |
శ్రుత్వా తు వీణానినదం దదర్శ చ వరాంగనాం ||  3,12.27 ||

తాం దృష్ట్వా చారుసర్వాంగీం విద్యుల్లేఖామివాపరాం |
మాయామయే మహాగర్తే పతితో మదనాభిధే ||  3,12.28 ||

అథాస్య మంత్రిణోఽభూవంత్దృదయే స్మరతాపి తాః ||  3,12.29 ||

తేన దైతేయనాథేన చిరం సంప్రర్థితా సతీ |
తైశ్చ సంప్రర్థితాస్తాశ్చ ప్రతిశూశ్రువురంజసా ||  3,12.30 ||

యాస్త్వలభ్యా మహాయజ్ఞైరశ్వమేధాదికైరపి |
తా లబ్ధ్వా మోహినీముఖ్యా నిర్వృతిం పరమాం యయుః ||  3,12.31 ||

విసస్మరుస్తదా వేదాంస్తథా దేవముమాపతిం |
విజహుస్తే తథా యజ్ఞక్రియాశ్చాన్యాః శుభావహాః ||  3,12.32 ||

అవమానహతశ్చాసీత్తేషామపి పురోహితః |
ముహూర్త్తమివ తేషాం తు యయావబ్దాయుతం తదా ||  3,12.33 ||

మోహితేష్వథ దైత్యేషు సర్వే దేవాః సవాసవాః |
విముక్తోపద్రవా బ్రహ్మన్నామోదం పరమం యయుః ||  3,12.34 ||

కదాచిదథ దేవేంద్రం వీక్ష్య సింహాసనే స్థితం |
సర్వదేవైః పరివృతం నారదో మునిరాయయౌ ||  3,12.35 ||

ప్రణమ్య మునిశార్దూలం జ్వలంతమివ పావకం |
కృతాంజలిపుటో భూత్వా దేవేశో వాక్యమబ్రవీత్ ||  3,12.36 ||

భగవన్సర్వధర్మజ్ఞ పరాపరవిదాం వర |
తత్రైవ గమనం తే స్యాద్యం ధన్యం కర్తుమిచ్ఛసి ||  3,12.37 ||

భవిష్యచ్ఛోభనాకారం తవాగమనకారణం |
త్వద్వాక్యామృతమాకర్ణ్య శ్రవణానందనిర్భరం |
అశేషదుఃఖాన్యుత్తీర్య కృతార్థః స్యాం మునీశ్వర ||  3,12.38 ||

నారద ఉవాచ
అథ సంమోహితో భండో దైత్యేంద్రో విష్ణుమాయయా |
తయా విముక్తో లోకాంస్త్రీందహేతాగ్నిరివాపరః ||  3,12.39 ||

అధికస్తవ తేజోభిరస్త్రైర్మాయాబలేన చ |
తస్య తేజోఽపహారస్తు కర్తవ్యోఽతిబలస్య తు ||  3,12.40 ||

వినారాధనతో దేవ్యాః పరాశక్తేస్తు వాసవ |
అశక్యోఽన్యేన తపసా కల్పకోటిశతైరపి ||  3,12.41 ||

పురైవోదయతః శత్రోరారాధయత బాలిశాః |
ఆరాధితా భగవతీ సా వః శ్రేయో విధాస్యతి ||  3,12.42 ||

ఏవం సంబోధితస్తేన శక్రో దేవగణేశ్వరః |
తం మునిం పూజయామాస సర్వదేవైః సమన్వితః |
తపసే కృతసన్నాహో యయౌ హైమవతం తటం ||  3,12.43 ||

తత్ర భాగీరథీతీరే సర్వర్తుకుసుమోజ్జ్వలే |
పరాశక్తేర్మహాపూజాం చక్రేఽఖిలసురైః సమం |
ఇంద్రప్రస్థమభూన్నామ్రా తదాద్యఖిలసిద్ధిదం ||  3,12.44 ||

బ్రహ్మాత్మజోపదిష్టేన కుర్వతాం విధినా పరాం |
దేవ్యాస్తు మహతీం పూజాం జపధ్యానరతాత్మనాం ||  3,12.45 ||

ఉగ్రే తపసి సంస్థానామనన్యా ర్పితచేతసాం |
దశవర్షసహస్రాణి దశాహాని చ సంయయుః ||  3,12.46 ||

మోహితానథ తాందృష్ట్వా భృగుపుత్రో మహామతిః |
భండాసురం సమభ్యేత్య నిజగాద పురోహితః ||  3,12.47 ||

త్వామేవాశ్రిత్య రాచైంద్ర సదా దానవసత్తమాః |
నిర్భయాస్త్రిషు లోకేషు చరంతీచ్ఛవిహారిణః ||  3,12.48 ||

జాతిమాత్రం హి భవతో హంతి సర్వాన్సదా హరిః |
తేనైవ నిర్మితా మాయా యయా సంమోహితో భవాన్ ||  3,12.49 ||

భవంతం మోహితం దృష్ట్వా రంధ్రాన్వేషణ తత్పరః |
భవతాం విజయార్థాయ కరోతీంద్రో మహత్తపః ||  3,12.50 ||

యది తుష్టా జగద్ధాత్రీ తస్యైవ విజయో భవేత్ |
ఇమాం మాయామయీం త్యక్త్వా మంత్రిభిః సహితో భవాన్ |
గత్వా హైమవతం శైలం పరేషాం విఘ్నమాచర ||  3,12.51 ||

ఏవముక్తస్తు గురుణా హిత్వా పర్యంకముత్తమం |
మంత్రివృద్ధాను పాహూయ యథావృత్తాంతమాహ సః ||  3,12.52 ||

తచ్ఛ్రుత్వా నృపతిం ప్రాహ శ్రుతవర్మా విమృశ్య చ |
షష్టివర్షసహస్రాణాం రాజ్యం తవ శివార్పితం ||  3,12.53 ||

తస్మాదప్యధికం వీర గతమాసీదనేకశః |
అశక్యప్రతికార్యోఽయం యః కాలశివచోదితః ||  3,12.54 ||

అశక్యప్రతికార్యోఽయం తదభ్యర్చనతో వినా |
కాలే తు భోగః కర్త్తవ్యో దుఃఖస్య చ సుఖస్య వా ||  3,12.55 ||

అథాహ భీమకర్మాఖ్యో నోపేక్ష్యోఽరిర్యథాబలం |
క్రియావిఘ్నే కృతేఽస్మాభిర్విజయస్తే భవిష్యతి ||  3,12.56 ||

తవ యుద్ధే మహారాజ పరార్థం బలహారిణీ |
దత్తా విద్యా శివేనైవ తస్మాత్తే విజయః సదా ||  3,12.57 ||

అనుమేనే చ తద్వాక్యం భండో దానవనాయకః |
నిర్గత్య సహసేనాభిర్యయౌ హైమవతం తటం ||  3,12.58 ||

తపోవిఘ్నకరాందృష్ట్వా దానవాంజగదంబికా |
అలంఘ్యమకరోదగ్రే మహాప్రాకారముజ్జ్వలం ||  3,12.59 ||

తం దృష్ట్వా దానవేంద్రోఽపి కిమేతదితి విస్మితః |
సంక్రుద్ధో దానవాస్త్రేణ బభంజాతిబలేన తు ||  3,12.60 ||

పునరేవ తదగ్రేఽభూదలంఘ్యః సర్వదానవైః |
వాయవ్యాస్త్రేణ తం ధీరో బభంజ చ ననాద చ ||  3,12.61 ||

పౌనః పున్యేన తద్భస్మ ప్రాభూత్పునరుపస్థితం |
ఏతద్దృష్ట్వా తు దైత్యేంద్రో విషణ్మః స్వపురం యయౌ ||  3,12.62 ||

తాం చ దృష్ట్వా జగద్ధాత్రీం దృష్ట్వా ప్రాకారముజ్జ్వలం |
భయాద్వివ్యథిరే దేవా విముక్తసకలక్రియాః ||  3,12.63 ||

తానువాచ తతః శక్రో దైత్యేంద్రోఽయమిహాగతః |
అశక్యః సమరే యోద్ధుమస్మాభిరఖిలైరపి ||  3,12.64 ||

పలాయితానామపి నో గతిరన్యా న కుత్రచిత్ |
కుండం యోజనవిస్తారం సమ్యక్కృత్వా తు శోభనం ||  3,12.65 ||

మహాయాగవిధానేన ప్రణిధాయ హుతాశనం |
యజామః పరమాం శాక్తిం మహామాసైర్వయం సురాః ||  3,12.66 ||

బ్రహ్మభూతా భవిష్యామో భోక్ష్యామో వా త్రివిష్టపం |
ఏవముక్తాస్తు తే సర్వేదేవాః సేంద్రపురోగమాః ||  3,12.67 ||

విధివజ్జుహువుర్మాంసాన్యుత్కృత్యోత్కృత్య మంత్రతః |
హుతేషు సర్వమాంసేషు పాదేషు చ కరేషు చ ||  3,12.68 ||

హోతుమిచ్ఛత్సు దేవేషు కలేవరమశేషతః |
ప్రాదుర్బభూవ పరమంతేజః పుంజో హ్యనుత్తమః ||  3,12.69 ||

తన్మధ్యతః సముదభూచ్చక్రాకారమనుత్తమం |
తన్మధ్యే తు మహాదేవీముదయార్కసమప్రభాం ||  3,12.70 ||

జగదుజ్జీవనకరీం బ్రహ్మవిష్ణుశివాత్మికాం |
సౌందర్యసారసీమాం తామానందరససాగరాం ||  3,12.71 ||

జపాకుసుమసంకాశాం దాడిమీకుసుమాంబరాం |
సర్వాభరణసంయుక్తాం శృంగారైకరసాలయాం ||  3,12.72 ||

కృపాతరంగితాపాంగనయనాలోకకౌముదీం |
పాశాంకుశేక్షుకోదండపంచబాణలసత్కరాం ||  3,12.73 ||

తాం విలోక్య మహాదేవీం దేవాః సర్వే సవాసవాః |
ప్రణేముర్ముదితాత్మానో భూయోభూయోఽఖిలాత్మికం ||  3,12.74 ||

తయా విలోకితాః సద్యస్తే సర్వే విగతజ్వరాః |
సంపూర్ణాంగా దృఢతరా వజ్రదేహా మహాబలాః |
తుష్టువుశ్చ మహాదేవీమంబికామఖిలార్థదాం ||  3,12.75 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే లలితాప్రాదుర్భావో నామ ద్వాదశోఽధ్యాయః

లలితోపాఖ్యానే నవమోధ్యాయః

దేవా ఊచుః
జయ దేవి జగన్మాతర్జయ దేవి పరాత్పరే |
జయ కల్యాణనిలయే జయ కామకలాత్మికే ||  3,13.1 ||

జయకారి చ వామాక్షి జయ కామాక్షి సుందరి |
జయాఖిలసురారాధ్యే జయ కామేశి మానదే ||  3,13.2 ||

జయ బ్రహ్మమయే దేవి బ్రహ్మాత్మకరసాత్మికే |
జయ నారాయణి పరే నందితాశేషవిష్టపే ||  3,13.3 ||

జయ శ్రీకంఠదయితే జయ శ్రీలలితేంబికే |
జయ శ్రీవిజయే దేవి విజయ శ్రీసమృద్ధిదే ||  3,13.4 ||

జాతస్య జాయమానస్య ఇష్టాపూర్తస్య హేతవే |
నమస్తస్యై త్రిజగతాం పాలయిత్ర్యై పరాత్పరే ||  3,13.5 ||

కలాముహూర్తకాష్ఠాహర్మాసర్తుశరదాత్మనే |
నమః సహస్రశీర్షాయై సహస్రముఖలోచనే ||  3,13.6 ||

నమః సహస్రహస్తాబ్జపాదపంకజశోభితే |
అణోరణుతరే దేవి మహతోఽపి మహీయసి ||  3,13.7 ||

పరాత్పరతరే మాతస్తేజస్తేజీయసామపి |
అతలం తు భవేత్పాదౌ వితలం జానునీ తవ ||  3,13.8 ||

రసాతలం కటీదేశః కుక్షిస్తే ధరణీ భవేత్ |
హృదయం తు భువర్లోకః స్వస్తే ముఖముదాహృతం ||  3,13.9 ||

దృశశ్చంద్రార్కదహనా దిశస్తే బాహవోంబికే |
మరుతస్తు తవోచ్ఛ్వాసా వాచస్తే శ్రుతయోఽఖిలాః ||  3,13.10 ||

క్రీడా తే లోకరచనా సఖా తే చిన్మయః శివః |
ఆహారస్తే సదానందో వాసస్తే హృదయే సతాం ||  3,13.11 ||

దృశ్యాదృశ్య స్వరూపాణి రూపాణి భువనాని తే |
శిరోరుహా ఘనాస్తే తు తారకాః కుసుమాని తే ||  3,13.12 ||

ధర్మాద్యా బాహవస్తే స్యురధర్మాద్యాయుధాని తే |
యమాశ్చ నియమాశ్చైవ కరపాదరుహాస్తథా ||  3,13.13 ||

స్తనౌ స్వాహాస్వధాకరౌ లోకోజ్జీవనకారకౌ |
ప్రాణాయామస్తు తే నాసా రసనా తే సరస్వతీ ||  3,13.14 ||

ప్రత్యాహారస్త్విద్రింయాణి ధ్యానం తే ధీస్తు సత్తమా |
మనస్తే ధారణాశక్తిర్హృదయం తే సమాధికః ||  3,13.15 ||

మహీరుహాస్తేంగరుహాః ప్రభాతం వసనం తవ |
భూతం భవ్యం భవిష్యచ్చ నిత్యం చ తవ విగ్రహః ||  3,13.16 ||

యజ్ఞరూపా జగద్ధాత్రీ విశ్వరూపా చ పావనీ |
ఆదౌ యా తు దయాభూతా ససర్జ నిఖిలాః ప్రజాః ||  3,13.17 ||

హృదయస్థాపి లోకానామదృశ్యా మోహనాత్మికా ||  3,13.18 ||

నామరూపవిభాగం చ యా కరోతి స్వలీలయా |
తాన్యధిష్ఠాయ తిష్ఠంతీ తేష్వసక్తార్థకామదా |
నమస్తస్యై మహాదేవ్యై సర్వశక్త్యై నమోనమః ||  3,13.19 ||

యదాజ్ఞయా ప్రవర్తంతే వహ్నిసూర్యైదుమారుతాః |
పృథివ్యాదీని భూతాని తస్యై దేవ్యై నమోనమః ||  3,13.20 ||

యా ససర్జాదిధాతారం సర్గాదావాదిభూరిదం |
దధార స్వయమేవైకా తస్యై దేవ్యై నమోనమః ||  3,13.21 ||

యథా ధృతా తు ధరిణీ యయాకాశమమేయయా |
యస్యాముదేతి సవితా తస్యై దేవ్యై నమోనమః ||  3,13.22 ||

యత్రోదేతి జగత్కృత్స్నం యత్ర తిష్ఠతి నిర్భరం |
యత్రాంతమేతి కాలే తు తస్యై దేవ్యై నమోనమః ||  3,13.23 ||

నమోనమస్తే రజసే భవాయై నమోనమః సాత్త్వికసంస్థితాయై |
నమోనమస్తే తమసే హరాయై నమోనమో నిర్గుణతః శివాయై ||  3,13.24 ||

నమోనమస్తే జగదేకమాత్రే నమోనమస్తే జగదేకపిత్రే |
నమోనమస్తేఽఖిలరూపతంత్రే నమోనమస్తేఽఖిలయంత్రరూపే ||  3,13.25 ||

నమోనమో లోకగురుప్రధానే నమోనమస్తేఽఖిలవాగ్విభూత్యై |
నమోఽస్తు లక్ష్మ్యై జగదేకతుష్ట్యై నమోనమః శాంభవి సర్వశక్త్యై ||  3,13.26 ||

అనాదిమధ్యాంతమపాంచభౌతికం హ్యవాఙ్మనోగమ్యమతర్క్యవైభవం |
అరూపమద్వంద్వమదృష్టగోచరం ప్రభావమగ్ర్యం కథమంబ వర్ణయే ||  3,13.27 ||

ప్రసీద విశ్వేశ్వరి విశ్వవందితే ప్రసీద విద్యేశ్వరి వేదరూపిణి |
ప్రసీద మాయామయి మంత్రావిగ్రహే ప్రసీద సర్వేశ్వరి సర్వరూపిణి ||  3,13.28 ||

ఇతి స్తత్వా మహాదేవీం దేవాః సర్వే సవాసవాః |
భూయోభూయో నమస్కృత్య శరణం జగమురంజసా ||  3,13.29 ||

తతః ప్రసన్నా సా దేవీ ప్రణతం వీక్ష్య వాసవం |
వరేణ చ్ఛందయామాస వరదాఖిలదేహినాం ||  3,13.30 ||

ఇంద్ర ఉవాచ
యది తుష్టాసి కర్యాణి వరం దైత్యేంద్ర పీడితః |
దుర్ధరం జీవితం దేహి త్వాం గతాః శరణార్థినః ||  3,13.31 ||

శ్రీదేవ్యువాచ
అహమేవ వినిర్జిత్య భండం దైత్యకులోద్భవం |
అచిరాత్తవ దాస్యామి త్రైలోక్యం సచరాచరం ||  3,13.32 ||

నిర్భయా ముదితాః సంతు సర్వే దేవగణాస్తథా |
యే స్తోష్యంతి చ మాం భక్త్యా స్తవేనానేన మానవాః ||  3,13.33 ||

భాజనం తే భవిష్యంతి ధర్మశ్రీయశసాం సదా |
విద్యావినయసంపన్నా నీరోగా దీర్ఘజీవినః ||  3,13.34 ||

పుత్రమిత్రకల త్రాఢ్యా భవంతు మదనుగ్రహాత్ |
ఇతి లబ్ధవరా దేవా దేవేంద్రోఽపి మహాబలః ||  3,13.35 ||

ఆమోదం పరమం జగ్ముస్తాం విలోక్య ముహుర్ముహుః ||  3,13.36 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే లలితాస్తవరాజో నామ త్రయోదశోఽధ్యాయః

లలితోపాఖ్యానే దశమోధ్యాయః

హయగ్రీవ ఉవాచ
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు బ్రహ్మా లోకపితామహః |
ఆజగామాథ దేవేశీం ద్రష్టుకామో మహర్షిభిః ||  3,14.1 ||

ఆజగామ తతో విష్ణురారూఢో వినతాసుతం |
శివోఽపి వృషమారూఢః సమాయాతోఽఖిలేశ్వరీం ||  3,14.2 ||

దేవర్షయో నారదాద్యాః సమాజగ్ముర్మహేశ్వరీం |
ఆయయుస్తాం మహాదేవీం సర్వే చాప్సరసాం గణాః ||  3,14.3 ||

విశ్వావసుప్రభృతయో గంధర్వాశ్చైవ యక్షకాః |
బ్రహ్మణాథ సమాదిష్టో విశ్వకర్మా విశాంపతిః ||  3,14.4 ||

చకార నగరం దివ్యం యథామరపురం తథా |
తతో భగవతీ దుర్గా సర్వమంత్రాధిదేవతా ||  3,14.5 ||

విద్యాధిదేవతా శ్యామా సమాజగ్మతురంబికాం |
బ్రాహయాద్యా మాతరశ్చైవ స్వస్వభూతగణావృతాః ||  3,14.6 ||

సిద్ధయో హ్యణిమాద్యాశ్చ యోగిన్యశ్చైవ కోటిశః |
భైరవాః క్షేత్రపాలాశ్చ మహాశాస్తా గణాగ్రణీః ||  3,14.7 ||

మహాగణేశ్వరః స్కందో బటుకో వీరభద్రకః |
ఆగత్య తే మహాదేవీం తుష్టువుః ప్రణతాస్తదా ||  3,14.8 ||

తత్రాథ నగరీం రమ్యాం సాట్టప్రాకారతోరణాం |
గజాశ్వరథశాలాఢ్యాం రాజవీథివిరాజితాం ||  3,14.9 ||

సామంతానామమాత్యానాం సైనికానాం ద్విజన్మ నాం |
వేతాలదాసదాసీనాం గృహాణి రుచిరాణి చ ||  3,14.10 ||

మధ్యం రాజగృహం దివ్యం ద్వారగోపురభూషితం |
శాలాభిర్బహుభిర్యుక్తం సభా భిరుషశోభితం ||  3,14.11 ||

సింహాసనసభాం చైవ నవరత్నమయీం శుభాం |
మధ్యే సింహాసనం దివ్యం చింతామణివీనిర్మితం ||  3,14.12 ||

స్వయం ప్రకాశమద్వంద్వముదయాదిత్యసంనిభం |
విలోక్య చింతయామాస బ్రహ్మా లోకపితామహః ||  3,14.13 ||

యస్త్వేతత్సమధిష్ఠాయ వర్తతే బాలిశోఽపివా |
పురస్యాస్య ప్రభావేణ సర్వలోకాధికో భవేత్ ||  3,14.14 ||

న కేవలా స్త్రీ రాజ్యార్హా పురుషోఽపి తయా వినా |
మంగలాచార్యసంయుక్తం మహాపురుషలక్షణం |
అనుకూలాంగనాయుక్తమభిషించేదితి శ్రుతిః ||  3,14.15 ||

విభాతీయం వరారోహా భూర్తా శృంగారదేవతా |
వరోఽస్యాస్త్రిషు లోకేషు న చాన్యః శంకరాదృతే ||  3,14.16 ||

జడిలో ముండధారీ చ విరూపాక్షః కపాలభృత్ |
కల్మాషీ భస్మదిగ్ధాంగః శ్మశానాస్థివిభూషణః ||  3,14.17 ||

అమంగలాస్పదం చైనం వరయేత్సా సుమంగలా |
ఇతి చింతయమానస్య బ్రహ్మణోఽగ్రే మహేశ్వరః ||  3,14.18 ||

కోటికందర్పలావణ్యయుక్తో దివ్య శరీరవాన్ |
దివ్యాంబరధరః స్రగ్వీ దివ్యగంధానులేపనః ||  3,14.19 ||

కిరీటహారకేయూరకుండలాద్యైరలంకృతః |
ప్రాదుర్బభూవ పురతో జగన్మోహన రుపధృక్ ||  3,14.20 ||

తం కుమారమథాలింగ్య బ్రహ్మా లోకపితామహః |
చక్రే కామేశ్వరం నామ్నా కమనీయవపుర్ధరం ||  3,14.21 ||

తస్యాస్తు పరమాశక్తేరనురూపో వరస్త్వయం |
ఇతి నిశ్చిత్య తేనైవ సహితాస్తామథాయయుః ||  3,14.22 ||

అస్తువంస్తే పరాం శక్తిం బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః |
తాం దృష్ట్వా మృగశావాక్షీం కుమారో నీలలోహితః |
అభవన్మన్మథావిష్టో విస్మృత్య సకలాః క్రియాః ||  3,14.23 ||

సాపి తం వీక్ష్య తన్వంగో మూర్తింమంతమివ స్మరం |
మదనావిష్టసర్వాంగీ స్వాత్మరూపమమన్యత |
అన్యోన్యాలోకనాసక్తౌ తావృభౌ మదనాతురౌ ||  3,14.24 ||

సర్వభావవిశేషజ్ఞౌ ధృతిమంతౌ మనస్వినౌ |
పరైరజ్ఞాతచారిత్రౌ ముహూర్తాస్వస్థచేతనౌ ||  3,14.25 ||

అథోవాచ మహాదేవీం బ్రహ్మా లోకైకనాయికాం |
ఇమే దేవాశ్చ ఋషయో గంధర్వాప్సరసాం గణాః |
త్వామీశాం ద్రష్టుమిచ్ఛంతి సప్రియాం పరమాహవే ||  3,14.26 ||

కో వానురూపస్తే దేవి ప్రియో ధన్యతమః పుమాన్ |
లోకసంరక్షణార్థాయ భజస్వ పురుషం పరం ||  3,14.27 ||

రాజ్ఞీ భవ పురస్యాస్య స్థితా భవ వరాసనే |
అభిషిక్తాం మహాభాగైర్దేవార్షే భిరకల్మషైః ||  3,14.28 ||

సామ్రాజ్యచిహ్నసంయుక్తాం సర్వాభరణసంయుతాం |
సప్రియామాసనగతాం ద్రష్టుమిచ్ఛామహే వయం ||  3,14.29 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండే మహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే మదనకామేశ్వరప్రాదుర్భావో నామ చతుర్దశోఽధ్యాయః