అథ శ్రీలలితాసేనానిస్సాణప్రతినిస్వనః |
ఉచ్చచాలసురేంద్రాణాం యోద్ధతో దుందుభిధ్వనిః || 3,22.1 ||

తేన మర్దితదిక్కేన క్షుభ్యద్గర్భపయోధినా |
బధిరీకృతలోకేన చకంపే జగతాం త్రయీ || 3,22.2 ||

మర్దయన్కకుభాం వృందం భిందన్భూధరకందరాః |
పుప్రోథే గగనాభోగే దైత్య నిఃసాణనిస్వనః || 3,22.3 ||

మహానరహరిక్రుద్ధహుంకారోద్ధతిమద్ధ్వనిః |
విరసం విరరాసోచ్చైర్విబుధద్వేషిఝల్లరీ || 3,22.4 ||

తతః కిలకిలారావముఖరా దైత్యకోటయః |
సమనహ్యంత సంక్రుద్ధాః ప్రతి తాం పరమేశ్వరీం || 3,22.5 ||

కశ్చిద్రత్నవిచిత్రేణ వర్మణాచ్ఛన్నవిగ్రహః |
చకాశే జంగమ ఇవ ప్రోత్తుంగో రోహణాచలః || 3,22.6 ||

కాలరాత్రిమివోదగ్రాం శస్త్రకారేణ గోపితాం |
అధునీత భటః కశ్చిదతిధౌతాం కృపాణికాం || 3,22.7 ||

ఉల్లా సయన్కరాగ్రేణ కుంతపల్లవమేకతః |
ఆరూఢతురగో వీథ్యాం చారిభేదం చకార హ || 3,22.8 ||

కేచిదారురుహుర్యోధా మాతంగాంస్తుంగవర్ష్మణః |
ఉత్పాత వాతసంపాతప్రేరితానివ పర్వతాన్ || 3,22.9 ||

పట్టిశైర్ముద్గరైశ్చైవ భిదురైర్భిండిపాలకైః |
ద్రుహణైశ్చ భుశుండీభిః కుఠారైర్ముసలైరపి || 3,22.10 ||

గదాభిశ్చ శతఘ్నీభిస్త్రిశిఖైర్విశిఖైరపి |
అర్ధచక్రైర్మహాచక్రైర్వక్రాంగైరురగాననైః || 3,22.11 ||

ఫణిశీర్షప్రభేదైశ్చ ధనుర్భిః శార్ంగధన్విభిః |
దండైః క్షేపణికాశస్త్రైర్వజ్రబాణైర్దృషద్వరైః || 3,22.12 ||

యవమధ్యైర్ముష్టిమధ్యైర్వలలైః ఖండలైరపి |
కటారైః కోణమధ్యైశ్చ ఫణిదంతైః పరఃశతైః || 3,22.13 ||

పాశాయుధైః పాశతుండైః కాకతుండైః సహస్రశః |
ఏవమాదిభిరత్యుగ్రైరాయుధైర్జీవహారిభిః || 3,22.14 ||

పరికల్పితహస్తాగ్రా వర్మితా దైత్యకోటయః |
అశ్వారోహా గజారోహా గర్దభారోహిణః పరే || 3,22.15 ||

ఉష్ట్రారోహా వృకారోహా శునకారోహిణః పరే |
కాకాదిరోహిణో గృధ్రారోహాః కంకాదిరోహిణః || 3,22.16 ||

వ్యాఘ్రాదిరోహిణశ్చాన్యే పరే సింహాదిరోహిణః |
శరభారోహిణశ్చాన్యే భేరుండారోహిణః పరే || 3,22.17 ||

సూకరారోహిణో వ్యాలారూఢాః ప్రేతాదిరోహిణః |
ఏవం నానావిధైర్వాహవాహినో లలితాం ప్రతి || 3,22.18 ||

ప్రచేలుః ప్రబలక్రోధసంమూర్చ్ఛితనిజాశయాః |
కుటిలం సైన్యభర్త్తారం దుర్మదం నామ దానవం |
దశాక్షౌహిణికాయుక్తం ప్రాహిణోల్లలితాం ప్రతి || 3,22.19 ||

దిధక్షుభిరివాశేషం విశ్వం సహ బలోత్కటైః |
భటైర్యుక్తః స సేనానీ లలితాభిముఖే యయౌ || 3,22.20 ||

భిందన్పటహసంరావైశ్చతుర్దశ జగంతి సః |
అట్టహాసాన్వితన్వానో దుర్మదస్తన్ముఖో యయౌ || 3,22.21 ||

అథ భండాసురాజ్ఞప్తః కుటిలాక్షో మహాబలః |
శూన్యకస్య పురద్వారే ప్రచీనే సమకల్పయత్ |
రక్షణార్థం దశాక్షౌ హిణ్యుపేతం తాలజంఘకం || 3,22.22 ||

అవాచీనే పురద్వారే దశాక్షౌహిణికాయుతం |
నామ్నా తాలభుజం దైత్యం రక్షణార్థమకల్పయత్ || 3,22.23 ||

ప్రతీచీనే పురద్వారే దశాక్షౌహిణికాయుతం |
తాలగ్రీవం నామ దైత్యం రక్షార్థం సమకల్పయత్ || 3,22.24 ||

ఉత్తరే తు పురద్వారే తాలకేతుం మహా బలం |
ఆదిదేశ స రక్షార్థం దశాక్షౌహిణికాయుతం || 3,22.25 ||

పురస్య సాలవలయే కపిశీర్షకవేశ్మసు |
మండలాకారతో వస్తుందశాక్షౌహిణిమాదిశత్ || 3,22.26 ||

ఏవం పంచాశతా కృత్వాక్షౌహిణ్యా పురరక్షణం |
శూన్యకస్య పురస్యైవ తద్వృత్తం స్వామినేఽవదత్ || 3,22.27 ||

కుటిలాక్ష ఉవాచ
దేవ త్వదాజ్ఞయా దత్తం సైన్యం నగరరక్షణే |
దుర్మదః ప్రేషితః పూర్వం దుష్టాం తాం లలితాం ప్రతి || 3,22.28 ||

అస్మత్కింకర మాత్రేణ సునిరాశా హి సాబలా |
తథాపి రాజ్ఞామాచారః కర్త్తవ్యం పురరక్షణం || 3,22.29 ||

ఇత్యుక్త్వా భండదైత్యేంద్రం కుబిలాక్షోఽతిగర్వితః |
స్వసైన్యం సజ్జయామాస సేనాపతిభిరన్వితః || 3,22.30 ||

దూతస్తు ప్రేషితః పూర్వం కుటిలాక్షేణ దానవః |
స ధ్వనంధ్వజినీయుక్తో లలితాసైన్య మావృణోత్ || 3,22.31 ||

కృత్వా కిలకిలారావం భటాస్తత్ర సహస్రశః |
దోధూయమానైరసిభిర్నిపేతుః శక్తిసైనికైః || 3,22.32 ||

తాశ్చ శక్త్య ఉద్దండాః స్ఫురితాట్టహసస్వనాః |
దేదీప్యమానశస్త్రాభాః సమయుధ్యంత దానవైః || 3,22.33 ||

శక్తీనాం దానవానాం చ సంశోభితజగత్త్రయః |
సమవర్తత సంగ్రామో ధూలిగ్రామతతాంబరః || 3,22.34 ||

రథవంశేషు మూర్చ్ఛంత్యః కరికంఠైః ప్రపంచితాః |
అశ్వనిఃశ్వాసవిక్షిప్తా ధూలయః రవం ప్రపేదిరే || 3,22.35 ||

తమాపతంతమాలోక్య దశాక్షౌహిణికావృతం |
సంపత్సరస్వతీ క్రోధాదభిదుద్రావ సంగరే || 3,22.36 ||

సంపత్కరీసమానాభిః శక్తిభిః సమధిష్ఠితాః |
అశ్వాశ్చ దంతినో మత్తా వ్యమర్దందానత్రీం చముం || 3,22.37 ||

అన్యోన్యతుములే యుద్ధే జాతే కిలికిలారవే |
ధూలీషు ధూయమానాసు తాడ్యమానాసు భేరిషు || 3,22.38 ||

ఇతస్తతః ప్రవవృధే రక్తసింధుర్మహీయసీ |
శక్తిభిః పాత్యమానానాం దానవానాం సహస్రశః || 3,22.39 ||

ధ్వజాని లుఠితాన్యాసన్విలూనాని శిలీముఖైః |
విస్రస్తతత్తచ్ఛిహ్నాని సమం ఛత్రకదంబకైః || 3,22.40 ||

రక్తారుణాయాం యుద్ధోర్వ్యాం పతితైశ్ఛత్రమండలైః |
ఆలంబి తులనా సంధ్యారక్తాభ్రహిమరోచిషా || 3,22.41 ||

జ్వాలాకపాలః కల్పాగ్నిరివ చారుపయోనిధౌ |
దైత్యసైన్యాని నివహాః శక్తీనాం పర్యవారయన్ || 3,22.42 ||

శక్తిచ్ఛందోజ్జ్వలచ్ఛస్త్రధారానిష్కృత్తకంధరాః |
దానవానాం రణతలే నిపేతుర్ముండరాశయః || 3,22.43 ||

దష్టౌష్ఠైర్భ్రుకుటీక్రూరైః క్రోధసంరక్తలోచనైః |
ముండైరఖండమభవత్సంగ్రామధరణీతలం || 3,22.44 ||

ఏవం ప్రవృత్తే సమయే జగచ్చక్రభయంకరే |
శక్తయో భృశసంక్రుద్ధా దైత్యసేనామమర్దయన్ || 3,22.45 ||

ఇతస్తతః శక్తిశస్త్రైస్తాడితా మూర్చ్ఛితా ఇతి |
వినేశుర్దానవాస్తత్ర సంపద్దేవీబలాహతాః || 3,22.46 ||

అథ భగ్నం సమాశ్వాస్య నిజం బలమరిందమః |
ఉష్ట్రమారుహ్య సహసా దుర్మదోఽభ్యద్రవచ్చముం || 3,22.47 ||

దీర్ఘగ్రీవః సమున్నద్ధః పృష్ఠే నిష్ఠురతోదనః |
అధిష్ఠితో దుర్మదేన వాహనోష్ట్రశ్చచాల హ || 3,22.48 ||

తముష్ట్రవాహనం దుష్టమన్వీయుః క్రుద్ధచేతసః |
దానావనశ్వసత్సర్వాన్భీతాంఛక్తియుయుత్సయా || 3,22.49 ||

అవాకిరద్దిశో భల్లైరుల్లసత్ఫలశాలిభిః |
సంపత్కరీచమూచక్రం వనం వార్భిరివాంబుదః || 3,22.50 ||

తేన దుఃసహసత్త్వేన తాడితా బహుభిః శరైః |
స్తంభితేవాభవత్సేనా సంపత్కర్యాః క్షణం రణే || 3,22.51 ||

అథ క్రోధారుణం చక్షుర్దధానా సంపదంబికా |
రణకోలాహలగజమారూఢాయుధ్యతామునా || 3,22.52 ||

ఆలోలకంకణక్వాణరమణీయతరః కరః |
తస్యాశ్చాకృష్య కోదండమౌర్వీమాకర్ణమాహవే || 3,22.53 ||

లఘుహస్తతయాపశ్యన్నాకృష్టన్న చ మోక్షణం |
దదృశే ఘనుషశ్చక్రం కేవలం శరధారణే || 3,22.54 ||

ఆశ్వర్కాబరసంపర్కస్ఫుటప్రతిఫలత్ఫలాః |
శరాః సంపత్కరీచాపచ్యుతాః సమదహన్నరీన్ || 3,22.55 ||

దుర్మదస్యాథ తస్యాశ్చ సమభూద్యుద్ధముద్ధతం |
అభూదన్యోన్యసంఘట్టాద్విస్ఫులింగశిలీముఖైః || 3,22.56 ||

ప్రథమం ప్రసృతైర్బాణైః సంపద్దేవీసురద్విషోః |
అంధకారః సమభవత్తిరస్కుర్వన్నహస్కరం || 3,22.57 ||

తదంతరే చ బాణానామతిసంఘట్టయోనయః |
విష్ఫులింగా విదధిరే దధిరే భ్రమచాతురీం || 3,22.58 ||

తయాధిరూఢః సంశ్రోణ్యారణకోలాహలః కరీ |
పరాక్రమం బహువిధం దర్శయామాస సంగరే || 3,22.59 ||

కరేణ కతిచిద్దైత్యాన్పాదఘాతేన కాంశ్చన |
ఉదగ్రదంతముసలఘాతైరన్యాంశ్చ దానవాన్ || 3,22.60 ||

వాలకాండహతైరన్యాన్ఫేత్కారైరపరాన్రిపూన్ |
గాత్రవ్యామర్ద్దనైరన్యాన్నఖఘాతైస్తథాపరాన్ || 3,22.61 ||

పృథుమానాభిఘాతేన కాంశ్చిద్దైత్యన్వ్యమర్దయత్ |
చతురం చరితం చక్రే సంపద్దేవీమతంగజః || 3,22.62 ||

సుదుర్మదః క్రుధా రక్తో దృఢేనైకేన పత్రిణా |
సంపత్కరీముకుటగం మణిమేకమపాహరత్ || 3,22.63 ||

అథ క్రోధారుణదృశా తయా ముక్తైః శిలీముఖైః |
విక్షతో వక్షసి క్షిప్రం దుర్మదో జీవితం జహౌ || 3,22.64 ||

తతః కిలకిలా రావం కృత్వా శక్తిచమూవరైః |
తత్సైనికవరాస్త్వన్యే నిహతా దానవోత్తమాః || 3,22.65 ||

హతావశిష్టా దైత్యాస్తు శక్తిబాణైః ఖిలీకృతాః |
పలాయితా రణక్షోణ్యాః శూన్యకం పురమాశ్రయన్ || 3,22.66 ||

తద్వృత్తాంతమథాకర్ణ్య సంక్రుద్ధో దానవేశ్వరః || 3,22.67 ||

ప్రచండేన ప్రభావేణ దీప్యమాన ఇవాత్మని |
స పస్పర్శ నియుద్ధాయ ఖడ్గముగ్రవిలోచనః |
కుటిలాక్షం నికటగం బభాషే పృతనాపతిం || 3,22.68 ||

కథం సా దుష్టవనితా దుర్మదం బలశాలినం |
నిపాతితవతీ యుద్ధే కష్ట ఏవ విధేః క్రమః || 3,22.69 ||

న సురేషు న యక్షేషు నోరగేంద్రేషు యద్బలం |
అభూత్ప్రతిహతం సోఽపి దుర్మదోఽబలయా హతః || 3,22.70 ||

తాం దుష్టవనితాం జేతుమాక్రష్టుం చ కచం హఠాత్ |
సేనాపతిం కురండాఖ్యం ప్రేషయాహవదుర్మదం || 3,22.71 ||

ఏతి సంప్రోషితస్తేన కుటిలాక్షో మహాపలం |
కురండం చండదోర్ద్దండమాజుహావ ప్రభోః పురః || 3,22.72 ||

స కురండః సమాగత్య ప్రణామ స్వామినేఽదిశత్ |
ఉవాచ కుటిలాక్షస్తం గచ్ఛ సజ్జయ సైనికాన్ || 3,22.73 ||

మాయాయాం చతురోఽసి త్వం చిత్రయుద్ధవిశారద |
కూటయుద్ధే చ నిపుణస్తాం స్త్రియం పరిమర్దయ || 3,22.74 ||

ఇతి స్వామిపురస్తేన కుటిలాక్షేణ దేశితః |
నిర్జగామ పురాత్తూర్ణం కురండశ్చండవిక్రమః || 3,22.75 ||

వింశత్యక్షౌహిణీభిశ్చ సమంతాత్పరివారితః |
మర్దయన్స మహీగోలం హస్తివాజిపదాతిభిః |
దుర్మదస్యాగ్రజశ్చండః కురండః సమరం యయౌ || 3,22.76 ||

దూలీభిస్తుములీకుర్వందిగంతం ధీరమానసః |
శోకరోషగ్రహగ్రస్తో జవనాశ్వగతో యయౌ || 3,22.77 ||

శార్ంగం ధనుః సమాదాయ ఘోరటంకారముత్స్వనం |
వవర్ష శరధారభిః సంపత్కర్యా మహాచమూం || 3,22.78 ||

పాపే మదనుజం హత్వా దుర్మదం యుద్ధదుర్మదం |
వృథా వహసి విక్రాంతిలవలేశం మహామదం || 3,22.79 ||

ఇదానీం చైవ భవతీమేతైర్నారాచమండలైః |
అంతకస్య పురీమత్ర ప్రాపయిష్యామి పశ్య మాం || 3,22.80 ||

అతిహృద్యమతిస్వాదు త్వద్వపుర్బిలనిర్గతం |
అపూర్వమంగనారక్తం పిబంతు రణపూతనాః || 3,22.81 ||

మమానుజవధోత్థస్య ప్రత్యవాయస్య తత్ఫలం |
అధునా భోక్ష్యసే దుష్టే పశ్య మే భుజయోర్బలం || 3,22.82 ||

ఇతి సంతర్జయన్సంపత్కరీం కరివరస్థితాం |
సైన్యం ప్రోత్సాహయామాస శక్తిసేనావిమర్దనే || 3,22.83 ||

అథ తాం పృతనాం చండీ కురండస్య మహౌజసః |
విమర్దయితుముద్యుక్తా స్వసైన్యం ప్రోదసీసహత్ || 3,22.84 ||

అపుర్వాహవసంజాతకౌతుకాథ జగాద తాం |
అశ్వరూఢా సమాగత్య సస్నేహార్ద్రమిదం వచః || 3,22.85 ||

సఖి సంపత్కరి ప్రీత్యా మమ వాణీ నిశమ్యతం |
అస్య యుద్ధమిదం దేహి మమ కర్తుం గుణోత్తరం || 3,22.86 ||

క్షణం సహస్వ సమరే మయైవైష నియోత్స్యతే |
యాచితాసి సఖిత్వేన నాత్ర సంశయమాచర || 3,22.87 ||

ఇతి తస్యా వచః శ్రుత్వా సంపద్దేవ్యా శుచిస్మితా |
నివర్తయామాస చమూంకురుండాభిముఖోత్థితాం || 3,22.88 ||

అథ బాలార్కవర్ణాభిః శక్తిభిః సమధిష్ఠితాః |
తరంగా ఇవ సైన్యాబ్ధేస్తురంగా వాతరంహసః || 3,22.89 ||

ఖరైః ఖురపుటైః క్షోణీముల్లిఖంతో ముహుర్ముహుః |
పేతురేకప్రవాహేణ కురండస్య చమూముఖే || 3,22.90 ||

వల్గావిభాగకృత్యేషు సంవర్తనవివర్తనే |
ఘతిభేదేషు చారేషు పంచధా ఖురపాతనే || 3,22.91 ||

ప్రోత్సాహనే చ సంజ్ఞాభిః కరపాదాగ్రయోనిభిః |
చతురాభిస్తురంగస్య హృదయజ్ఞాభిరాహవే || 3,22.92 ||

అశ్వారూఢాంబికాసైన్యశక్తిభిః సహ దానవాః |
ప్రోత్సాహితాః కురండేన సమయుధ్యంత దుర్మదాః || 3,22.93 ||

ఏవం ప్రవృత్తే సమరే శక్తీనాం చ సురద్విషాం |
అపరాజితనామానం హయమారుహ్య వేగినం |
అభ్యద్రవద్దురాచారమశ్వారూఢాః కురండకం || 3,22.94 ||

ప్రచలద్వేణిసుభగా శరచ్చంద్రకలోజ్జ్వలా |
సంధ్యానురక్తశీతాంశుమండలీసుందరాననా || 3,22.95 ||

స్మయమానేవ సమరే గృహీతమణికార్ముకా |
అవాకిరచ్ఛరాసారైః కురండం తురగాననా || 3,22.96 ||

తురగారూఢయోత్క్షిప్తాః సమాక్రామందిగంతరాన్ |
దిశో దశ వ్యానశిరే రుక్మపుంఖాః శిలీముఖాః || 3,22.97 ||

దుర్మదస్యాగ్రజః క్రుద్ధః కురండశ్చండవిక్రమః |
విశిఖైః శార్ంగనిష్ఠ్యూతైరశ్వారూఢా మవాకిరత్ || 3,22.98 ||

చండైః ఖురపుటైః సైన్యం ఖండయన్నతివేగతః |
అశ్వారూఢాతురంగోఽపి మర్దయామాస దానవాన్ || 3,22.99 ||

తస్యా హేషారవాద్దూరముత్పాతాంబుధినిఃస్వనః |
అమూర్చ్ఛయన్ననేకాని తస్యానీతాని వైరిణః || 3,22.100 ||

ఇతస్తతః ప్రచలితైర్దైత్యచక్రే హయాసనా |
నిజం పాశాయుధం దివ్యం ముమోచ జ్వలితాకృతి || 3,22.101 ||

తస్మాత్పాశాత్కోటిశోఽన్యే పాశా భుజగభీషణాః |
సమస్తమపి తత్సైన్యం బద్ధ్వాబద్ధ్వా వ్యమూర్ఛయన్ || 3,22.102 ||

థ సైనికబంధేన క్రుద్ధః స చ కురండకః |
సరేణైకేన చిచ్ఛేద తస్యా మణిధనుర్గుణం || 3,22.103 ||

ఛిన్నమౌర్వి ధనుస్త్యక్త్వా భృశంక్రుద్ధా హయాసనా |
అంకుశం పాతయామాస తస్య వక్షసి దుర్మతేః || 3,22.104 ||

తేనాంకుశేన జ్వలతా పీతజీవితశోణితః |
కురండో న్యపతద్భూమౌ వజ్రరుగ్ణ ఇవ ద్రుమః || 3,22.105 ||

తదంకుశవినిష్ఠ్యూతాః పుతనాః కాశ్చిదుద్భటాః |
తత్సైన్యం పాశనిష్యందం భక్షయిత్వా క్షయం గతాః || 3,22.106 ||

ఇత్థం కురుండే నిహతే వింశత్యక్షౌహిణీపతౌ |
హతావశిష్టాస్తే దైత్యాః ప్రపలాయంత వై ద్రుతం || 3,22.107 ||

కురండం సానుజం యుద్ధే శక్తిసైన్యైర్నిపాతితం |
శ్రుత్వా శూన్యకనాథోఽపి నిశశ్వాస భుజంగవత్ || 3,22.108 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే దుర్మదకురండవధో నామ ద్వావింశోఽధ్యాయః

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s