ఇంద్ర ఉవాచ
భగవన్సర్వ ధర్మజ్ఞ త్రికాలజ్ఞానవిత్తమ |
దుష్కృతం తత్ప్రతీకారో భవతా సమ్యగీరితః ||  3,9.1 ||

కేన కర్మవిపాకేన మమాపది యమాగతా |
ప్రాయశ్చిత్తం చ కిం తస్య గదస్వ వదతాం వర ||  3,9.2 ||

బృహస్పతిరువాచ
కాశ్యపస్య తతో జజ్ఞే దిత్యాం దనురితి స్మృతః |
కన్యా రూపవతీ నామ ధాత్రే తాం ప్రదదౌ పితా ||  3,9.3 ||

తస్యాః పుత్రస్తతో జాతో విశ్వరూపో మహాద్యుతిః |
నారాయణపరో నిత్యం వేదవేదాంగపారగః ||  3,9.4 ||

తతో దైత్యేశ్వరో వవ్రే భృగుపుత్రం పురోహితం |
భవానధికృతో రాజ్యే దేవానామివ వాసవః ||  3,9.5 ||

తతః పూర్వే చ కాలే తు సుధర్మాయాం త్వయి స్థితే |
త్వయా కశ్చిత్కృతః ప్రశ్న ఋషీణాం సన్నిధౌ తదా ||  3,9.6 ||

సంసారస్తీర్థయాత్రా వా కోఽధికోఽస్తి తయోర్గుమః |
వదంతు తద్వినిశ్చిత్య భవంతో మదనుగ్రహాత్ ||  3,9.7 ||

తత్ప్రశ్నస్యోత్తరం వక్తుం తే సర్వ ఉపచక్రిరే |
తత్పూర్వమేవ కథితం మయా విధిబలేన వై ||  3,9.8 ||

తీర్థ యాత్రా సమధికా సంసారాదితి చ ద్రుతం |
తచ్ఛ్రుత్వా తే ప్రకుపితాః శేపుర్మామృషయోఽఖిలాః ||  3,9.9 ||

కర్మభూమిం వ్రజేః శీఘ్రం దారిర్ద్యేణ మితైః సుతైః |
ఏవం ప్రకుపితైః శప్తః ఖిన్నః కాంచీం సమావిశం ||  3,9.10 ||

పురీం పురోధసా హీనాం వీక్ష్య చింతాకులాత్మనా |
భవతా సహ దేవైస్తు పౌరోహిత్యార్థమాదరాత్ ||  3,9.11 ||

ప్రార్థితో విశ్వరూపస్తు బభూవ తపతాం వరః |
స్వస్రీయో దానవానాం తు దేవానాం చ పురోహితః ||  3,9.12 ||

నాత్యర్థమ కరోద్వైరం దైత్యేష్వపి మహాతపాః |
బభూవతుస్తుల్యబలౌ తదా దేత్యేంద్రవాసవౌ ||  3,9.13 ||

తతస్త్వం కుపితో రాజన్స్వక్లీయం దానవేశితుః |
హంతుమిచ్ఛన్నగాశ్చాశు తపసః సాధనం వనం ||  3,9.14 ||

తమాసనస్థం మునిభిస్త్రిశృంగమివ పర్వతం |
త్రయీ ముఖరదిగ్భాగం బ్రహ్మానదైకనిష్ఠితం ||  3,9.15 ||

సర్వభూతహితం తం తు మత్వా చేశానుకూలితః |
శిరాంసి యౌగపద్యేన ఛిన్నాత్యాసంస్త్వయైవ తు ||  3,9.16 ||

తేన పాపేన సంయుక్తః పీడితశ్చ ముహుర్ముహుః |
తతో మేరుగుహాం నీత్వా బహూనబ్దాన్హి సంస్థితః ||  3,9.17 ||

తతస్తస్య వచః శ్రుత్వా జ్ఞాత్వా తు మునివాక్యతః |
పుత్ర శోకేన సంతప్తస్త్వాం శశాప రుషాన్వితః ||  3,9.18 ||

నిఃశ్రీకో భవతు క్షిప్రం మమ శాపేన వాసవః |
అనాథకాస్తతో దేవా విషణ్ణా దైత్యపీడితాః ||  3,9.19 ||

త్వయా మయా చ రహితాః సర్వే దేవాః పలాయితాః |
గత్వా తు బ్రహ్మసదనం నత్వా తద్వృత్తమూచిరే ||  3,9.20 ||

తతస్తు చింతయా మాస తదఘస్య ప్రతిక్రియాం |
తస్య ప్రతిక్రియాం వేత్తుం న శశాకాత్మభూస్తదా ||  3,9.21 ||

తతో దేవైః పరివృతో నారాయణముపాగమత్ ||  3,9.22 ||

నత్వా స్తుత్వా చతుర్వక్రస్తద్వృత్తాంతం వ్యజిజ్ఞపత్ |
విచింత్య సోఽపి బహుధా కృపయా లోకనాయకః ||  3,9.23 ||

తదఘం తు త్రిధా భిత్త్వా త్రిషు స్థానేష్వథార్పయత్ |
స్త్రీషు భూమ్యాం చ వృక్షేషు తేషామపి వరం దదౌ ||  3,9.24 ||

తదా భర్త్తృసమాయోగం పుత్రావాప్తిమృతుష్వపి |
ఛేదే పునర్భవత్వం తు సర్వేషామపి శాఖినాం ||  3,9.25 ||

ఖాతపూర్తిం ధరణ్యశ్చ ప్రదదౌ మధుసూదనః |
తేష్వఘం ప్రబభూవాశు రజోనిర్యాసమూషరం ||  3,9.26 ||

నిర్గతో గహ్వరాత్తస్మాత్త్వమింద్రో దేవనాయకః |
రాజ్యశ్రియం చ సంప్రాప్తః ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః ||  3,9.27 ||

తేనైవ సాంత్వితో ధాతా జగాద చ జనార్దనం |
మమ శాపో వృథా న స్యాదస్తు కాలాంతరే మునే ||  3,9.28 ||

భగవాంస్తద్వచః శ్రుత్వా మునేరమితతేజసః |
ప్రహృష్టో భావికార్యజ్ఞస్తూష్ణీమేవ తదా యయౌ ||  3,9.29 ||

ఏతావంతమిమం కాలం త్రిలోకీం పాలయన్భవాన్ |
ఏశ్వర్యమదమత్తత్వాత్కైలాసాద్రిమపీడయత ||  3,9.30 ||

సర్వజ్ఞేన శివేనాథ ప్రేషితో భగవాన్మునిః |
దుర్వాసాస్త్వన్మదభ్రంశం కర్త్తుకామః శశాప హ ||  3,9.31 ||

ఏకమేవ ఫలం జాతముభయోః శాపయోరపి |
అధునా పశ్యనిః శ్రీకంత్రైలోక్యం సమజాయత ||  3,9.32 ||

న యజ్ఞాః సంప్రవర్త్తంతే న దానాని చ వాసవ |
న యమా నాపి నియమా న తపాసి చ కుత్రచిత్ ||  3,9.33 ||

విప్రాః సర్వేఽపి నిఃశ్రీకా లోభోపహతచేతసః |
నిఃస్త్త్వా ధైర్యహీనాశ్చ నాస్తికాః ప్రాయశోఽభవన్ ||  3,9.34 ||

నిరౌషధిరసా భూమిర్నివీర్య జాయతేతరాం |
భాస్కరో ధూసరాకారశ్చంద్రమాః కాంతివర్జితః ||  3,9.35 ||

నిస్తేజస్కో హవిర్భోక్తా మనుద్ధూలికృతాకృతిః |
న ప్రసన్నా దిశాం భాగా నభో నైవ చ నిర్మలం ||  3,9.36 ||

దుర్బలా దేవతాః సర్వా విభాంత్యన్యాదృశా ఇవ |
వినష్టప్రయమేవాస్తి త్రైలోక్యం సచరాచరం ||  3,9.37 ||

హయగ్రీవ ఉవాచ
ఇత్థం కథయతోరేవ బృహస్పతిపహేంద్రయోః |
మలకాద్యా మహాదైత్యాః స్వర్గలోకం బబాధిరే ||  3,9.38 ||

నందనోద్యాన మఖిలం చిచ్ఛిదుర్బలగర్వితాః |
ఉద్యానపాలకాన్సర్వానాయుధైః సమతాడయన్ ||  3,9.39 ||

ప్రాకారమవభిద్యైవ ప్రవిశ్య నగరాంతరం |
మందిరస్థాన్సురాన్సర్వానత్యంతం పర్యపీడయన్ ||  3,9.40 ||

ఆజహురప్సరోరత్నాన్యశేషాణి విశేషతః |
తతో దేవాః సమస్తాశ్చ చక్రుర్భృశమబాధితాః ||  3,9.41 ||

తాదృశం ఘోషమాకర్మ్య వాసవః ప్రోజ్ఝితాసనః |
సర్వైరనుగతో దేవైః పలాయనపరోఽభవత్ ||  3,9.42 ||

బ్రాహ్మం ధామ సమభ్యేత్య విషణ్మవదనో వృషా |
యథావత్కథయామాస నిఖిలం దైత్యచేష్టితం ||  3,9.43 ||

విధాతాపి తదాకర్ణ్య సర్వదేవసమన్వితం |
హతశ్రీకం హరిహయమాలోక్యేదమువాచ హ ||  3,9.44 ||

ఇంద్రత్వమఖిలైర్ద్దేవైర్ముకుందం శరణం వ్రజ |
దైత్యారాతిర్జగత్కర్తా స తే శ్రేయో విధాస్యతి ||  3,9.45 ||

ఇత్యుక్త్వా తేన సహితః స్వయం బ్రహ్మా పితామహః |
సమస్తదేవసహితః క్షీరోదధిముపాయయౌ ||  3,9.46 ||

అథ బ్రహ్మాదయో దేవా భగవంతం జనార్దనం |
తుష్టువుర్వాగ్వరిష్ఠాభిః సర్వలోకమహేశ్వరం ||  3,9.47 ||

అథ ప్రసన్నో భగవాన్వాసుదేవః సనాతనః |
జగాద స కలాందేవాంజగద్రక్షణలంపటః ||  3,9.48 ||

శ్రీభగవానువాచ
భవతాం సువిధాస్యామి తేజసైవోపబృంహమం |
యదుచ్యతే మయేదానీం యుష్మాభిస్త ద్విధీయతాం ||  3,9.49 ||

ఓషధిప్రవరాః సర్వాః క్షిపత క్షీరసాగరే |
అసురైరపి సంధాయ సమమేవ చ తైరిహ ||  3,9.50 ||

మంథానం మందరం కృత్వా కృత్వా యోక్త్రం చ వాసుకిం |
మయి స్థితే సహాయే తు మథ్యతామమృతం సురాః ||  3,9.51 ||

సమస్తదానవాశ్చాపి వక్తవ్యాః సాంత్వపూర్వకం |
సామాన్యమేవ యుష్మాకమస్మాకం చ ఫలం త్వితి ||  3,9.52 ||

మథ్యమానే తు దుగ్ధాబ్ధౌ యా సముత్పద్యతే సుధా |
తత్పానాద్బలినో యూయమమర్త్యాశ్చ భవిష్యథ ||  3,9.53 ||

యథా దైత్యాశ్చ పీయూషం నైతత్ప్రాప్స్యంతి కించన |
కేవలం క్లేశవంతశ్చ కరిష్యామి తథా హ్యహం ||  3,9.54 ||

ఇతి శ్రీవాసుదేవేన కథితా నిఖిలాః సురాః |
సంధానం త్వతులైర్దైత్యైః కృతవంతస్తదా సురాః |
నానావిధౌషధిగణం సమానీయ సురాసురాః ||  3,9.55 ||

శ్రీరాబ్ధిపయసి క్షిప్త్వా చంద్రమోఽధికనిర్మలం |
మంథానం మందరం కృత్వా కృత్వా యోక్త్రం తు వాసుకిం |
ప్రారేభిరే ప్రయత్నేన మంథితుం యాదసాం పతిం ||  3,9.56 ||

వాసుకేః పుచ్ఛభాగే తు సహితాః సర్వదేవతాః |
శిరోభాగే తు దైతేయా నియుక్తాస్తత్ర శౌరిణా ||  3,9.57 ||

బలవంతోఽపి తే దైత్యాస్తన్ముఖోచ్ఛ్వాసపావకైః |
నిర్దగ్ధవపుషః సర్వే నిస్తేజస్కాస్తదాభవన్ ||  3,9.58 ||

పుచ్ఛదేశే తు కర్షంతో ముహురాప్యాయితాః సురాః |
అనుకూలేన వాతేన విష్ణునా ప్రేరితేన తు ||  3,9.59 ||

ఆదికూర్మాకృతిః శ్రీమాన్మధ్యే క్షీరపయోనిధేః |
భ్రమతో మందరాద్రేస్తు తస్యా ధిష్టానతామగాత్ ||  3,9.60 ||

మధ్యే చ సర్వదేవానాం రూపేణాన్యేన మాధవః |
చకర్ష వాసుకిం వేగాద్దైత్యమధ్యే పరేణ చ ||  3,9.61 ||

బ్రహ్మరూపేణ తం శైలం విధార్యాక్రాంతవారిధిం |
అపరేణ చ దేవర్షిర్మహతా తేజసా ముహుః ||  3,9.62 ||

ఉపవృంహితవాందేవాన్యేన తే బలశాలినః |
తేజసా పునరన్యేన బలాత్కారసహేన సః ||  3,9.63 ||

ఉపబృంహితవాన్నాగం సర్వశక్తిజనార్దనః |
మథ్యమానే తతస్తస్మిన్క్షీరబ్ధౌ దేవదానవైః ||  3,9.64 ||

ఆవిర్బభూవ పురతః సురభిః సురపూజితా |
ముదం జగ్ముస్తదా దేవా దైతేయాశ్చ తపోధన ||  3,9.65 ||

మథ్యమానే పునస్తస్మిన్క్షీరాబ్దౌ దేవదానవైః |
కిమేతదితి సిద్ధానాం దివి చింతయతాం తదా ||  3,9.66 ||

ఉత్థితా వారుణీ దేవీ మదాల్లోలవిలోచనా |
అసురాణాం పురస్తాత్సా స్మయమానా వ్యతిష్ఠత ||  3,9.67 ||

జగృహుర్నైవ తాం దైత్యా అసురాశ్చాభవంస్తతః |
సురా న విద్యతే యేషాం తేనైవాసురశబ్దితాః ||  3,9.68 ||

అథసా సర్వదేవానామగ్రతః సమతిష్ఠత |
జగృహుస్తాం ముదా దేవాః సూచితాః పరమేష్ఠినా |
సురాగ్రహణతోఽప్యేతే సురశబ్దేన కీర్తితాః ||  3,9.69 ||

మథ్యమానే తతో భూయః పారిజాతో మహాద్రుమః |
ఆవిరాసీత్సుంగధేన పరితో వాసయంజగత్ ||  3,9.70 ||

అత్యర్థసుందరాకారా ధీరాశ్చాప్సరసాం గణాః |
ఆవిర్భూతాశ్చ దేవర్షే సర్వలోకమనోహరాః ||  3,9.71 ||

తతః శీతాంశురుదభూత్తం జగ్రాహ మహేశ్వరః |
విషజాతం తదుత్పన్నం జగృహుర్నాగజాతయః ||  3,9.72 ||

కౌస్తుభాఖ్యం తతో రత్నమాదదే తజ్జనార్దనః |
తతః స్వపత్రగంధేన మదయంతీ మహౌషధీః |
విజయా నామ సంజజ్ఞే భైరవస్తాముపాదదే ||  3,9.73 ||

తతో దివ్యాంబరధరో దేవో ధన్వంతరిః స్వయం |
ఉపస్థితః కరే బిభ్రదమృతాఢ్యం కమండలుం ||  3,9.74 ||

తతః ప్రహృష్టమనసో దేవా దైత్యాశ్చ సర్వతః |
మునయశ్చాభవంస్తుష్టాస్తదానీం తపసాం నిధే ||  3,9.75 ||

తతో వికసితాంభోజవాసినీ వరదాయినీ |
ఉత్థితా పద్మహస్తా శ్రీస్తస్మాత్క్షీరమహార్మవాత్ ||  3,9.76 ||

అథ తాం మునయః సర్వే శ్రీసుక్తేన శ్రియం పరాం |
తుష్టువుస్తుష్ట హృదయా గంధర్వాశ్చ జగుః పరం ||  3,9.77 ||

విశ్వాజీప్రముఖాః సర్వే ననృతుశ్చాప్సరోగణాః |
గంగాద్యాః పుణ్యనద్యశ్చ స్నానార్థముపతస్థిరే ||  3,9.78 ||

అష్టౌ దిగ్దంతినశ్చైవ మేధ్యపాత్రస్థితం జలం |
ఆదాయ స్నాపయాంచక్రుస్తాం శ్రియం పద్మవాసినీం ||  3,9.79 ||

తులసీం చ సముత్పన్నాం పరార్ధ్యా మైక్యజాం హరేః |
పద్మమాలాం దదౌ తస్యై మూర్తిమాన్క్షీరసాగరః ||  3,9.80 ||

భూషణాని చ దివ్యాని విశ్వకర్మా సమర్పయత్ |
దివ్యమాల్యాం బరధరా దివ్యభూషణభూషితా |
యయౌ వక్షస్థలం విష్ణోః సర్వేషాం పశ్యతాం రమా ||  3,9.81 ||

తులసీ తు ధృతా తేన విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా |
పశ్యతి స్మ చ సా దేవీ విష్ణువక్షథలాలయా |
దేవాందయార్ద్రయా దృష్ట్యా సర్వలోకమహేశ్వరీ ||  3,9.82 ||

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణే ఉత్తరభాగే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే అమృతమంథనం నామ నవమోఽధ్యాయః

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s